آلودگي مكرر شهر تهران و قسمت‌هاي جنوب غربي كشور امروزه بخشي از زندگي عادي شهروندان شده است. امر مذمومي كه سلامت انسان، حيوانات و به‌طوركلي محيط‌زيست را با خطر جدي روبه‌رو كرده است.
کد خبر: ۱۴۵۷۰
تاریخ انتشار: ۲۰ : ۱۷ - ۰۲ دی ۱۳۹۵
به گزارش تیترشهر:آلودگي مكرر شهر تهران و قسمت‌هاي جنوب غربي كشور امروزه بخشي از زندگي عادي شهروندان شده است. امر مذمومي كه سلامت انسان، حيوانات و به‌طوركلي محيط‌زيست را با خطر جدي روبه‌رو كرده است. از لحاظ حقوقي، حفظ سلامت محيط‌زيست از اهميت ويژه‌اي برخوردار است، به آن‌گونه كه امروزه، حق بشر بر محيط‌زيست در كنار حقوقي چون حق حيات و حق آزادي بيان و عقيده در زمره حقوق بشر قرار گرفته است. صاحب‌نظران حقوق بشر را به نسل‌هاي گوناگوني تقسيم کرده‌اند؛ 

حقوق نسل اول بشر (حقوق مدني سياسي)، حقوق نسل دوم (حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي) و حقوق نسل سوم (حقوق همبستگي) كه حقوق جمعي تلقي مي‌شود حق برخورداری از محیط‌زیست سالم و حق بهره‌مندی از توسعه که تحقق همزمان آنها مستلزم توسعه پایدار است، یکی از جلوه‌های حیثیت و کرامت انسانی تلقی می‌شود. تفاوت نسل‌هاي اول و دوم حقوق بشر با نسل سوم حقوق بشر اين است كه محتواي نسل سوم هنوز به صورت اسناد حقوقي قراردادي درنيامده است و در نتيجه  از اعتبار حقوقي الزام‌آوار به نحوي مشابه با نسل‌هاي اول و دوم برخوردار نيست. درواقع برخلاف ميثاق‌هاي حقوقي، مدني و سياسي و حقوق اقتصادي، ‌اجتماعي و فرهنگي كه در‌ سال ١٩٦٦ توسط مجمع عمومي سازمان ملل متحد به تصويب رسيد و سپس به‌صورت معاهده‌اي بين‌المللي درآمد، نسل سوم حقوق بشر، اعلاميه‌اي است كه در‌ سال ١٩٨٣ توسط مجمع عمومي به تصويب رسيده و به اعلاميه حقوق همبستگي معروف است.

 اما، عدم وجود الزامات و ضمانت اجراهاي كافي موجب نمي‌شود كه ماهيت اين حق تغيير كند. حق داشتن محیط‌زیست سالم امروز دیگر صرفا یک ايده‌آل و آرزوی دست‌نیافتنی نیست، بلکه در پرتو مجاهدت و تلاش مستمر سازمان‌های غیردولتی، سازمان‌های بین‌المللی و مجامع علمی و دوستداران محيط‌زيست، اين حق جايگاه واقعي خود را يافته و به‌عنوان حقي بشري در سطوح بین‌المللی، منطقه‌ای و ملی شناخته مي‌شود. در سطح بین‌المللی و منطقه‌ای می‌توان به اعلامیه استکهلم(١٩٧٢)، منشور جهانی طبیعت(١٩٨٢)، اعلامیه ریو(١٩٩٢)، ماده ٢٤منشور آفریقا حقوق بشر(١٩٨١)، ماده١١ پروتکل الحاقی به کنوانسیون آمریکایی حقوق بشر(١٩٨٨)، ماده٢٤ کنوانسیون حقوق کودک(١٩٨٩)، بند یک ماده ٤کنوانسیون سازمانی بین‌المللی کار درخصوص قبایل و اقوام بومی(١٩٨٩) و بسیاری از اسناد دیگر اشاره کرد.
در عمده قوانين اساسي كشورهاي جهان به ضرورت حفظ محيط‌زيست و حق بشر از برخورداري از محيط‌زيست سالم مورد توجه قرار گرفته است. اصل ٥٠ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به شناسایی این حق تخصیص دارد. اين اصل مقرر مي‌دارد:  «در جمهوری‏ اسلامی‏، حفاظت‏ محیط‌زیست که‏ نسل‏ امروز و نسل‌های‏ بعد باید در آن‏ حیات‏ اجتماعی‏ روبه‌رشدی‏ داشته‏ باشند، وظیفه‏ عمومی‏ تلقی‏ می‏شود. از این‌رو فعالیت‌های اقتصادی‏ و غیر آن ‌که با آلودگی‏ محیط‌زیست یا تخریب‏ غیرقابل‏ جبران‏ آن‏ ملازمه‏ پیدا کند، ممنوع‏ است‏».
وجود اين حق بشري موجب مي‌شود دولت‌ها جهت تضمين آن تلاش و جهد كافي را مبذول دارند و چنانچه از اين رهگذر خسارتي به انسان‌ها وارد آيد، ايشان مسئول جبران خسارات باشند. سال‌هاست كشور با مسأله آلودگي هوا روبه‌رو است. هجوم غبار و ريزگردها در سراسر كشور به‌ويژه استان خوزستان، آلودگي هواي كلانشهرها و شهرهاي صنعتي شاهدهاي غيرقابل انكار راجع به آلودگي هواست. توجه به عملكرد دولت نشان مي‌دهد كه  هيچ اقدام متنابهي بابت رفع يا كاهش آن انجام نپذيرفته است. يكي از علل تعلل دولت مي‌تواند ريشه در ضمانت اجراهاي قانوني داشته باشد. بدين معنا كه دولت هيچگاه خود را در معرض خطر جبران خسارت نديده است. در اين مجال كوتاه سعي مي‌كنيم علاوه بر تبيين و توضيح مسئوليت مدني دولت رابطه متقابل عدم جديت دولت در انجام وظيفه ذاتي خود جهت كنترل و كاهش آلودگي و عدم‌تمايل مردم براي مطالبه خسارات ناشي از آلودگي را از منظر حقوقي بررسي کنیم.
 هر چند به‌طور پراكنده در قوانين ايران همانند ماده ٤٦ قانون توزيع عادلانه آب به وظيفه دولت در حفظ محيط‌زيست اشاره شده اما قانون خاصي راجع به اين زمينه وجود ندارد. اما، قاعده بنيادين در حقوق ايران در ماده یک قانون مسئوليت مدني قرار دارد:  
‌ماده ١- هر کس بدون مجوز قانونی عمدا یا در نتیجه بی‌احتیاطی به جان یا سلامتی یا مال یا آزادی یا حیثیت یا شهرت تجارتی یا به هر حق دیگر‌که به موجب قانون براي افراد ایجاد شده لطمه‌ای وارد کند که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود، مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود‌ است. 

«بديهي است از يك‌سو، آلودگي هوا مي‌تواند به اموال (مثل محصولات كشاورزي) جان و سلامت اشخاص خسارت وارد کند و ازسوي ديگر،  وظيفه حفظ محيط‌زيست بر دوش دولت است با وجود اين دو مقدمه مسئوليت دولت بابت خسارات ناشي از آلودگي هوا قابل‌توجيه است. شكي نيست انسان و سوءمديريت حاكم بر كشور خصوصا تصميمات نادرست در شهر تهران ازجمله توسعه حوزه‌هاي شهري، اجازه تاسيس كارخانه‌هاي آلاينده، عدم تخصيص بودجه به نقليه عمومي، عدم توجه به استانداردهاي توليد خودرو و... همگي عوامل ايجاد آلودگي هستند. 

شايان ذكر است، مسئوليت دولت نافي مسئوليت اشخاص ديگر ازجمله شهرداري و صنايع آلاينده غير مجاز نيست. اما به علت وجود ايرادات فني درخصوص مسئوليت مدني ناشي از آلودگي تمايل عمومي حقوقدانان تمركز بر مسئوليت دولت است. با اين توضيح كه اركان مسئوليت مدني عبارتند از الف) فعل يا عامل زيان (مثل توليد آلودگي يا سوءمديريت دولت، ب) ضرر، ج) رابطه سببيت. براي مثال وقتي راننده‌اي به علت سرعت غيرمجاز (فعل زيانبار و مقصرانه) با عابري تصادف مي‌كند و به‌واسطه اين تصادف (رابطه سببيت) عابري فوت (خسارت يا ضرر) مي‌كند به علت وجود تمامي اركان مسئوليت وي مسئول جبران خسارت است. اين نظام مسئوليت مدني را براي عمده دعاوي مناسب مي‌کند ولي درخصوص دعاوي مطالبه خسارت ناشي از آلودگي رژيم مطلوبي نيست. در ذيل به گوشه‌هايي از آن اشاره مي‌كنيم:  
الف) اثبات تقصير: همان‌گونه كه در مثال آمد، در نظام كنوني مسئوليت مدني، صرف ارتكاب فعل زيانبار كافي نيست، بلكه براي احراز مسئوليت علاوه بر فعل زيانبار نياز به اثبات عنصر تقصير است. راجع به دعاوي ناشي از آلودگي اثبات تقصير نه‌تنها دشوار است، بلكه براي زيان‌ديده واجد هزينه‌هاي گزافي است. بدين علت گرايش نوين، راجع به اين نوع خسارات پذيرش نظام مسئوليت بي‌تقصير يا مسئوليت محض است.
ب) اثبات رابطه سببيت: چنانچه رابطه سببيت بين آلودگي و زيان احراز نشود مسئوليت مدني دولت منتفي است. با توجه به غير مستقيم بودن خسارت، وجود منابع متعدد آلاينده، تدريجي‌بودن خسارات و... احراز رابطه سببيت با دشواري خاصي مواجه است.
براي مثال فرض كنيم فردي كه از بيماري ريوي رنج مي‌برد يا شخصي كه به علت آلودگي فوت كرده، چگونه مي‌تواند اثبات کند كه اولا، اين بيماري كه تدريجا حادث شده مربوط به آلودگي هواست؟ كما اين‌كه بيماري مي‌تواند علل مختلفي داشته باشد و حتي مردماني كه از هواي پاك بهره مي‌برند دچار اين بيماري مي‌شوند.

افزون بر اين، به علت وجود منابع آلاينده متعدد مثل تردد خودروها و موتورسيكلت‌هاي متعدد، كارخانجات آلاينده و... اثبات رابطه سببيت و تشخيص عامل اصلي خسارت را دشوار مي‌كند. در كشورهاي پيشرفته براي حل اين مشكل مقررات خاصي وضع کرده‌اند ازجمله در ماده ١٨-١٦٢ كد محيط‌زيست مقرر شده اگر خسارت وارده بر محيط‌زيست داراي اسباب متعدد باشد، خسارت ميان بهره‌برداران و شركت‌كنندگان تقسيم مي‌شود.
با توجه به عدم وجود مقررات ويژه و وجود چالش‌هاي حقوقي در كنار عدم وجود فرهنگ و باور مردم به جبران خسارت از دولت، دولت مسئولي بدون مسئوليت است و به همين اتكا تلاش جدي راجع به كاهش يا محو آلودگي انجام نمي‌دهد. بدين علت هرچند به صراحت و فحواي قوانين دولت مسئول خسارت ناشي از آلودگي است اما در حاشيه كاملا امني قرار دارد.
لذا، جهت تقويت انگيزه دولت براي مقابله با آلودگي اصلاح نظام مسئوليت مدني و تدوين قوانين خاص در اين زمينه ضروري به‌نظر مي‌رسد.
نام:
ایمیل:
* نظر:
(اخبار خودرو)
مشخصات 6 ماشین بین 100 تا 250 میلیون

مشخصات 6 ماشین بین 100 تا 250 میلیون

نگاهی به ویژگی‌های شش محصول مختلف و مهیج بازار هاچ‌بک کراس‌های ایران در بخش میانی که در بازه قیمتی ۱۰۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان قیمت دارند و اغلب‌شان آپشن‌های معمول یک خودرو مدرن را به شما می‌دهند.
جادوی مهندسی وزن در ابرخودروی تواتارا

جادوی مهندسی وزن در ابرخودروی تواتارا

محصولی که به رغم قدرت و بازده بالا، تنها 1274 کیلوگرم وزن دارد و جالب آنکه ضریب درگ بدنه آن فقط 0.279 است. عدد مذکور همچنین اشاره مستقیم به موفقیت مهندسان اس اس سی نورث آمریکا در طراحی ائروداینامیک بدنه این محصول دارد.
معرفی 15 خودروی جان سخت

معرفی 15 خودروی جان سخت

از آنجایی که کمتر شاهد شرایط سخت و دشوار هستیم خودروهای جا‌ن‌سخت و مقاوم نیز نسبت به خودروهای معمولی کمتر ساخته می‌شوند. در این بین باز هم خودروهایی وجود دارند که در شرایط سخت‌ و دشوار خم به ابرو نمی‌آورند و به قول معروف برای آخرالزمان ساخته شده‌اند. از آنجایی که مشاهده این خودروها و بررسی اطلاعات فنی آنها خالی از لطف نیست در ادامه با هم به خودروهایی که برای آخرالزمان ساخته شده‌اند نگاهی خواهیم داشت.
تولید جگوار متوقف شد

تولید جگوار متوقف شد

کمبود باتری ال جی، تولید خودروهای برقی جگوار را متوقف کرد.برای سومین‌بار در چهار سال اخیر، ناتوانی ال‌جی در تأمین باتری مورد نیاز خودروسازان مشکل‌ساز شده است. باتری‌های لیتیوم مورد نیاز جگوار برای مدل آی‌پیس توسط کارخانه ال‌جی در لهستان تأمین می‌شود.
جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی

جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی

برخلاف خودروهای داخلی که در هفته اخیر و تا به امروز شاهد افزایش چشمگیر قیمت آنان بوده ایم، بازار خودروهای وارداتی دوران آرامی را سپری می کنند و با مروری بر جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی در 13 آبان ماه، می توانیم به ثبات قیمت آنان در بازار برسیم و نسبت به هفته گذشته تغییری در قیمت آنان احساس نشده است.
(سلامت)
عامل کشندگی ویروس کرونا

عامل کشندگی ویروس کرونا

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با اشاره به اوج گیری مجدد کرونا، گفت: این ویروس از چنگ آنتی بادی هم جان سالم به در می برد.
آمار ریزش بیمه شدگان در پی شیوع کرونا

آمار ریزش بیمه شدگان در پی شیوع کرونا

معاون بیمه ای سازمان تامین اجتماعی درباره ریزش تعداد بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی در ماه های اخیر به علت تعطیلی های برخی مشاغل بدنبال شیوع بیماری کرونا اظهار کرد: کاهش افراد تحت پوشش، خیلی نگران کننده نیست. طبق پیش بینی ها، کاهشی که در خرداد ماه داشتیم حدود ۱۰۰ هزار نفر بود.
تاثیر داروی روماتیسم در مقابله با کرونا

تاثیر داروی روماتیسم در مقابله با کرونا

محققان در مطالعه ای کوچک دریافتند داروی تقویت کننده سیستم ایمنی بدن مورداستفاده برای بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی برای بهبود بیماران مبتلا به کووید۱۹ بستری در بیمارستان امیدبخش بوده است.
(متریال)
دکوراسیون داخلی به سبک اسپانیایی

دکوراسیون داخلی به سبک اسپانیایی

سبک اسپانیایی در هسته خود، همزمان زمینی، خودمانی و با شکوه است. خاکی ترین مواد طبیعی با رنگ های غنی و گرم همراه می شوند؛ تا فضایی اصیل و دنج در بزرگترین خانه ها ایجاد کنند. سبک اسپانیایی بر رابطه بین دنیای طبیعی و جهان انسان تأکید دارد و ادغام زیبایی هر دو. آراستن سقف های سفالی سرزنده با طاقی های گچی. طاقی سقف با تیرک های تیره روستایی تنظیم می شوند. همچنین سرمای بیرون به سبب صمیمی بودن این سبک، گرم می شود.
هویتی که خاکسترشد

هویتی که خاکسترشد

هفته ای که گذشت برای جامعه فرهنگ و معماری بی نهایت دشوار بود. آتش سوزی موزه ملی برزیل، مرکز فرهنگ و هنر 200 ساله ای که روز دوشنبه هفته گذشته در آتش سوخت، نه تنها مصنوعات تاریخی ارزشمند را نابود کرد،
مدرسه یا دهکده: مساله این است

مدرسه یا دهکده: مساله این است

طراحی ساختمان پیش دبستانی سن خوزه به دلیل برخی تفاوت های عمده نسبت به سایر ساختمان های آموزشی، مختص به کودکان بین 4 الی 6 سال بوده و از کالبد و شکل منحصربه فردی بهره می برد.
تاثیر استفاده از لوگو شرکت در طراحی داخلی فضای اداری

تاثیر استفاده از لوگو شرکت در طراحی داخلی فضای اداری

سبک های طراحی داخلی جدید و خلاقانه متنوعی ظهور کرده و طراحی منازل را دستخوش تغییر و تحول می کنند و اما دفاتر، شرکت ها و فضاهای اداری نیز از این تغییرات بی بهره نمانده اند؛ تغییراتی که صد البته مثبت و کاربردی هستند و بر اساس روانشناسی محیط کاری بدست آمده اند.
(ورزشی)
حمله تند آذری به محمود فکری

حمله تند آذری به محمود فکری

سعید آذری مدیرعامل باشگاه فولاد به ویدئوی منتشره انتهای بازی که در آن الفاظی از سوی سرمربی استقلال به کار برده می‌شود واکنش نشان داد.
هفت شاکی پرسپولیس مشخص شدند

هفت شاکی پرسپولیس مشخص شدند

سرپرست باشگاه پرسپولیس تصمیم به پرداخت تمام مطالبات فصل گذشته بازیکنان فعلی این تیم گرفت و برای رسیدگی به این موضوع پرونده‌ها را دوباره به جریان انداخت.
پرونده ویژه
قیمت‌ها در بازارها ریزشی می‌شوند؟

قیمت‌ها در بازارها ریزشی می‌شوند؟

بررسی بازارهای مختلف نشان می‌دهد در میان بازارهای اصلی ایران هر بازار رفتار منحصر به فردی داشته: از یکسو بازار مسکن در سکوت و بدون کاهش قیمت روزهای خود را سپری می‌کند و در سویی دیگر نرخ ارز و خودرو که در روزهای اول اسفندماه شتاب فزاینده‌ای را تجربه می‌کردند حالا روند کاهشی را از سرگرفتند.
شهرداری تهران از زباله های کرونایی غافل است

شهرداری تهران از زباله های کرونایی غافل است

دستکش های یک بار مصرف پس از استفاده از سطل های زباله شهری سر در می آورد که در پی آن کودکان زباله گرد از آن به عنوان مواد پلاستیکی قابل بازیافت استفاده و در کیسه های خود می ریزند. از سوی دیگر به نظر می رسد مدیریت شهری تدبیری برای تفکیک این زباله های کرونایی نداشته باشد و خود نمی داند با این منابع آلوده باید چه کند و بدین ترتیب این زباله های خطرناک همانند سایر زباله ها در کهریزک دفن می شود؛ بدین ترتیب مدیریت شهری با عدم درایت خود به انتشار این ویروس در سطح جامعه دامن می زند
نجات باغ آذری شاید وقتی دیگر

نجات باغ آذری شاید وقتی دیگر

بافت فرسوده و اعتیاد دو غده چرکین محله باغ آذری است. خانه های 30 تا 40 متری ای که در هر کدام از آنها دو تا سه خانوار زندگی می کنند. خانه هایی که از شدت فرسودگی هر لحظه امکان ریزش آن وجود دارد يا اگر کوچکترین زلزله ای در تهران بیاید؛ تمامی این خانه هاخراب می شود و امکان امداد رسانی هم به اهالی این گود وجود ندارد،کوچه ها آنقدر باریک اند که یک خودرو امدادی نمی تواند داخل آن برود....
سامانه 137، از حرف تا عمل

سامانه 137، از حرف تا عمل

آنچه می‌تواند سبب آسیب شود این است که افرادی تماس می‌گیرند اما به نتیجه نمی‌رسند؛ امروز ه به مواردی برخورد می کنیم که گفتند بارها تماس گرفتیم. تماس‌های مکرری که نتیجه‌ای در پی ندارد. این اتفاق به سیستم مدیریت شهری، رضایت مردم و شهرداری به عنوان مجموعه خدماتی آسیب می‌زند که در این زمینه باید دقت کافی داشته باشیم و اعتماد عمومی را نشانه گرفته است.
مسکن ویژه در تمام شهر تهران ساخته می‌شود/شهرداری تسهیلگر ساخت مسکن برای همه اقشار جامعه است

مسکن ویژه در تمام شهر تهران ساخته می‌شود/شهرداری تسهیلگر ساخت مسکن برای همه اقشار جامعه است

قرار است مسکن ویژه در تمام شهر ساخته شود، این مسکن بیشتر برای افرادی که می خواهند به محل کار خود در یک منطقه از شهر نزدیک باشند، دانشجویان یا افراد تازه ازدواج کرده در نظر گرفته شده و برای تسهیل در ساخت آن کمک می کنیم سازندگان خوشنام تقویت شوند تا بازار کسب و کار درست تقویت شود، در نتیجه چنین کاری است که مردم هم به ما اعتماد می کنند.
ساخت و ساز‌های غیرکارشناسی بیمارستان‌ها صدای شهروندان را در آورد

ساخت و ساز‌های غیرکارشناسی بیمارستان‌ها صدای شهروندان را در آورد

کافی است سری به یکی از بیمارستان‌های تهران بزنید تا به وضوح شاهد پارک تعداد بسیاری از خودرو‌های متعلق به این بیمارستان‌ها در مقابل پارکینگ اهالی همجوار آن‌ها باشید، موضوعی که این روز‌ها صدای شهروندان این منطقه را درآورده است.
آرشیو
آخرین اخبار
ورزشی
سلامت
خودرو
استان ها
پربازدید
پربحث
تازه‌های شبکه‌های اجتماعی
آرشیو
معرفی‌نرم افزارهای‌کاربردی
آرشیو
تیتریاب
فیلم
۱
فیلم های دیگر
بین‌الملل
جانسون خواستار شکست ترامپ در انتخابات

جانسون خواستار شکست ترامپ در انتخابات

یک نشریه انگلیسی گزارش داد، نخست وزیر این کشور به شدت مایل به باختن دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری ماه نوامبر آمریکا و پیروزی جو بایدن در این انتخابات است.
تراکم حملات ضد آمریکایی در عراق

تراکم حملات ضد آمریکایی در عراق

تراکم حملات ضد آمریکایی در نقاط مختلف عراق حاکی از آن است که تروریست های آمریکایی گزینه‌ای جز خروج از این کشور را در مقابل خود نمی بینند.
پوتین همیشه سر حرفش می‌ماند

پوتین همیشه سر حرفش می‌ماند

در شرح خاطرات رئیس جمهور سابق فرانسه که روز جمعه در پاریس منتشر شد، نیکولا سارکوزی – که در سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۲ بر سرکار بود- ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را مردی می‌داند که بر سر حرفش می‌ماند.
ترکیه درباره لیبی به مصر هشدار داد

ترکیه درباره لیبی به مصر هشدار داد

آنکارا روز چهارشنبه با بیان اینکه با مسکو برای تداوم فشار جهت آتش بس در لیبی به توافق رسیده اما خواستار خروج نیروهای "ارتش ملی" از پایگاه های اصلی است، در خصوص هرگونه استقرار نیروهای مصری در لیبی هشدار داد.
آرشیو
جدیدترین اخبار شهرداری تهران
آرشیو