عصارخانه شاهی به موزه‌های بافت تاریخی اصفهان اضافه شده تا یادآور یکی از مهمترین شغل‌های فراموش‌شده دوران گذشته باشد.
کد خبر: ۹۹۴۷۲
تاریخ انتشار: ۳۰ : ۲۳ - ۱۷ تير ۱۳۹۸

به گزارش تیترشهر : استفاده از روغن‌های گیاهی برای هزاران سال بخشی از فرهنگ ایرانی‌ها بوده است. آنها با زیرکی خود از طبیعت اطرافشان برای پاسخگویی به نیازهای روزمره زندگی بهره می‌گرفتند دانه‌های روغنی را که کم و بیش در همه جا کشت پذیر و در دسترس بودند، می‌کاشتند تا با بیرون کشیدن روغن آنها چراغ‌های روغن سوزشان را روشن کنند. رفته رفته دستگاه‌ها و ساز و کارهایی ساخته شد تا این فرایند را تا آنجا که می‌شد، کوتاه‌تر و راحت تر کند و به این ترتیب سامانه‌ای برای به دست آوردن روغن شکل گرفت که اگرچه در کنار ماشین و فناوری‌های امروزی، بسیار ساده به نظر می‌آید اما در زمانه خود بسیار کارآمد بوده اند.

به مکان‌هایی که روغن این دانه‌ها را می‌گرفتند معمولاً عصارخانه می‌گفتند. بیشتر روغن‌های تولید شده در عصارخانه برای روغن چراغ بود اما مصارف پزشکی استفده برای صابون و رنگ‌های جلا دهنده و خوراک از کارکردهایی بود که روغن‌های تولیدی عصارخانه ها داشتند.

شهر اصفهان دو عصارخانه دارد یکی از آنها در نزدیکی میدان نقش جهان واقع شده که اکنون کاربری موزه دارد.

عصارخانه شاهی در دوران صفویه به دستور شاه عباس اول ساخته و درآمد آن وقف مسجد جامع عباسی شد. بخش‌هایی از این مجموعه مانند پیشخوان و بارانداز به مرور زمان تخریب شده و شترخان (اصطبل) این مجموعه نیز تغییر کاربری داده شده است. به این ترتیب در حال حاضر با ورود به عصارخانه سالن اصلی (تیرخانه) و انبار در طبقه اول و گرمخانه و اتاق‌های مهمان در طبقه دوم قابل بازدید است. در دوران آخر فعالیت عصارخانه، برخی دانه‌های غیرروغنی مانند زردچوبه در این مکان آسیاب می‌شد.

فضای اصلی عصارخانه از دو بخش تیرخانه و آسیاب تشکیل شده است. برای تهیه روغن دانه‌های روغنی مانند کرچک، کنجد، خشخاش و گلرنگ با آسیابی که شتر یا گاو تنومندی آن را می‌چرخاند، خرد می‌شد.

در یخش انبار که معمولاً خنک‌ترین بخش ساختمان عصارخانه بود خمره‌های روغن نگهداری می‌شد. برخی از خمره‌ها نیز در حفره‌هایی که در دیوار تعبیه شده بود محافظت می‌شد و روی آن را با درپوش‌های چوبی می‌پوشاندند. این انبار همیشه برای حفظ کیفیت روغن تاریک بود.

همچنین خریداران روغن که از شهرهای دیگر برای خرید به عصارخانه شاهی می‌آمدند، در اتاق‌هایی که به عنوان مهمانخانه درطبقه بالای ساختمان ساخته می‌شد، استراحت می‌کردند.

برای حفظ دانه‌های گیاهی آن را در محلی دور از رطوبت نگهداری می‌کردند که به آن گرمخانه می‌گفتند. در این بخش برخی ازدانه های گیاهی مانند کنجد و خشخاص نیز بود داده شده و برای مرحله آسیاب آماده می‌شد.

در فضای بیرونی عصارخانه که کاملاً متفاوت و امروزی است تعدادی از نسخ قدیمی شهر اصفهان به نمایش گذاشته شده است از جمله زندگی نامه کسی که این عصاری را اداره می کرده در این یادنامه آمده: مرحوم حاج عباس پور عصار در سال ۱۲۸۶ شمسی در اصفهان متولد شد. در سال ۱۳۲۵ به پیروی از شغل پدر و اجدادش که همگی در محل فعلی عصارخانه شاهی به شغل عصاری اشتغال داشتند، بنا به درخواست شریک سابق پدرش تصدی و اداره این عصارخانه را به عهده گرفت. از همان ابتدا به دلی داشتن مهارت‌های فنی تصمیم به ساخت دستگاه مکانیکی به جای روش سنتی گردش سنگ بزرگ عصاری (وسیله اصلی آسیاب دانه‌های روغنی) توسط شتر و طراحی و ساخت موتور الکتریکی بالابر تیر بزرگ عصاری (وسیله اصلی روغن گیری از دانه‌های روغنی) برای جایگزینی سه نیروی کار کرد.

او به دلیل ساخت این دستگاه‌های الکتروموتور و خلاقیت و نوآوری باعث جیرت همگان به وِیژه همکاران عصار و جحتی گردشگران خارجی که از این مکان بازدید می‌کردند شده بود و بنا به درخواست همکارانش تعداد زیادی از این دستگاه‌ها را به عصارخانه ها و حناسابی های دیگر در اصفهان کاشان و یزد و نجف آباد و تهران راه اندازی کرد.

در سال ۱۳۴۳ به علت بارندگی زیاد در اصفهان سقف قسمت‌هایی از شترخوان و محل سر باز عصارخانه که جایگاه جمع اوری فاضلاب جحمام شاه بود، تخریب شد و او به پیشنهاد متولی و سرپرست اداره اوقاف با هزینه شخصی اقدام به احداث پاساژی در مجاورت عصارخانه فعلی کرد. ولیکن پس از گذشت دو سال از اتمام ساختمان و چند روز پس از بازدید آن توسط مقامات برحسته دولتی اصفهان وتهران، به علت عارضه قلبی در سال ۴۷ درگذشت.

ساعت بازدید از موزه عصارخانه شاهی شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۹:۳۰ تا ۱۶:۵۰ و ۵ شنبه‌ها از ساعت ۹:۳۰ تا ۱۵:۵۰ است هزینه بلیت ان نیز توسط شهرداری اصفهان چهار هزار و ۲۰۰ تومان تعیین شده است.

منبع:
مهر
نام:
ایمیل:
* نظر:
اخبار خودرو
مشخصات 6 ماشین بین 100 تا 250 میلیون

مشخصات 6 ماشین بین 100 تا 250 میلیون

نگاهی به ویژگی‌های شش محصول مختلف و مهیج بازار هاچ‌بک کراس‌های ایران در بخش میانی که در بازه قیمتی ۱۰۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان قیمت دارند و اغلب‌شان آپشن‌های معمول یک خودرو مدرن را به شما می‌دهند.
جادوی مهندسی وزن در ابرخودروی تواتارا

جادوی مهندسی وزن در ابرخودروی تواتارا

محصولی که به رغم قدرت و بازده بالا، تنها 1274 کیلوگرم وزن دارد و جالب آنکه ضریب درگ بدنه آن فقط 0.279 است. عدد مذکور همچنین اشاره مستقیم به موفقیت مهندسان اس اس سی نورث آمریکا در طراحی ائروداینامیک بدنه این محصول دارد.
معرفی 15 خودروی جان سخت

معرفی 15 خودروی جان سخت

از آنجایی که کمتر شاهد شرایط سخت و دشوار هستیم خودروهای جا‌ن‌سخت و مقاوم نیز نسبت به خودروهای معمولی کمتر ساخته می‌شوند. در این بین باز هم خودروهایی وجود دارند که در شرایط سخت‌ و دشوار خم به ابرو نمی‌آورند و به قول معروف برای آخرالزمان ساخته شده‌اند. از آنجایی که مشاهده این خودروها و بررسی اطلاعات فنی آنها خالی از لطف نیست در ادامه با هم به خودروهایی که برای آخرالزمان ساخته شده‌اند نگاهی خواهیم داشت.
تولید جگوار متوقف شد

تولید جگوار متوقف شد

کمبود باتری ال جی، تولید خودروهای برقی جگوار را متوقف کرد.برای سومین‌بار در چهار سال اخیر، ناتوانی ال‌جی در تأمین باتری مورد نیاز خودروسازان مشکل‌ساز شده است. باتری‌های لیتیوم مورد نیاز جگوار برای مدل آی‌پیس توسط کارخانه ال‌جی در لهستان تأمین می‌شود.
جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی

جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی

برخلاف خودروهای داخلی که در هفته اخیر و تا به امروز شاهد افزایش چشمگیر قیمت آنان بوده ایم، بازار خودروهای وارداتی دوران آرامی را سپری می کنند و با مروری بر جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی در 13 آبان ماه، می توانیم به ثبات قیمت آنان در بازار برسیم و نسبت به هفته گذشته تغییری در قیمت آنان احساس نشده است.
دستور عجیب برای ترخیصِ بدون مجوز ۱۰۰۰ خودرو

دستور عجیب برای ترخیصِ بدون مجوز ۱۰۰۰ خودرو

درحالی که وزارت صمت با پایان‌یافتن مهلت قانونی دولت برای ترخیص خودرو، دستور واردات قطعی ۱۰۴۸خودرو را صادر کرده، ظاهراً ۱۰۰۰دستگاه از این خودروها متعلق به یک شرکت است، ازطرفی هیئت دولت ترخیص را ممنوع کرده بود، آیا یک وزیر می‌تواند منع دولت را نقض کند؟
قیمت محصولات ایران خودرو

قیمت محصولات ایران خودرو

بازار خودروی کشور در هفته ای که گذشت، افزایش قیمت برخی از خودروهای فعال در بازار کشور را به همراه داشته است و علاوه بر خودروهای وارداتی، محصولات تولید داخل نیز در هفته گذشته عمدتا با افزایش قیمت همراه بوده اند.
سلامت
تایید ابتلای سه مورد جدید به کروناویروس

تایید ابتلای سه مورد جدید به کروناویروس

رییس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت در خصوص آخرین وضعیت بیماری کووید19(کروناویروس) در کشور گفت: بر اساس شواهد آزمایشگاهی، ابتلای سه نفر از بیماران بستری در قم و اراک به کووید19 تایید شده و بیماران مذکور در حال حاضر در بیمارستان تحت مراقبت قرار دارند.
شناسایی فاکتورهای خطر نازایی در مردان

شناسایی فاکتورهای خطر نازایی در مردان

نازایی تنها یک مشکل زنانه نیست بلکه فاکتورهای مردانه نیز در این امر دخالت دارند و حدود 50 درصد موارد را شامل می‌شوند. با این وجود همچنان بیشترین تاکید در بررسی علل ناباروری روی زنان است در حالی که هر دو نفر باید از نظر وجود عوامل احتمالی نازایی مورد بررسی قرار گیرند.
متریال
دکوراسیون داخلی به سبک اسپانیایی

دکوراسیون داخلی به سبک اسپانیایی

سبک اسپانیایی در هسته خود، همزمان زمینی، خودمانی و با شکوه است. خاکی ترین مواد طبیعی با رنگ های غنی و گرم همراه می شوند؛ تا فضایی اصیل و دنج در بزرگترین خانه ها ایجاد کنند. سبک اسپانیایی بر رابطه بین دنیای طبیعی و جهان انسان تأکید دارد و ادغام زیبایی هر دو. آراستن سقف های سفالی سرزنده با طاقی های گچی. طاقی سقف با تیرک های تیره روستایی تنظیم می شوند. همچنین سرمای بیرون به سبب صمیمی بودن این سبک، گرم می شود.
هویتی که خاکسترشد

هویتی که خاکسترشد

هفته ای که گذشت برای جامعه فرهنگ و معماری بی نهایت دشوار بود. آتش سوزی موزه ملی برزیل، مرکز فرهنگ و هنر 200 ساله ای که روز دوشنبه هفته گذشته در آتش سوخت، نه تنها مصنوعات تاریخی ارزشمند را نابود کرد،
مدرسه یا دهکده: مساله این است

مدرسه یا دهکده: مساله این است

طراحی ساختمان پیش دبستانی سن خوزه به دلیل برخی تفاوت های عمده نسبت به سایر ساختمان های آموزشی، مختص به کودکان بین 4 الی 6 سال بوده و از کالبد و شکل منحصربه فردی بهره می برد.
تاثیر استفاده از لوگو شرکت در طراحی داخلی فضای اداری

تاثیر استفاده از لوگو شرکت در طراحی داخلی فضای اداری

سبک های طراحی داخلی جدید و خلاقانه متنوعی ظهور کرده و طراحی منازل را دستخوش تغییر و تحول می کنند و اما دفاتر، شرکت ها و فضاهای اداری نیز از این تغییرات بی بهره نمانده اند؛ تغییراتی که صد البته مثبت و کاربردی هستند و بر اساس روانشناسی محیط کاری بدست آمده اند.
طراحی شهری نابرابر، تغییرات مدرن : بمبئی

طراحی شهری نابرابر، تغییرات مدرن : بمبئی

شهر بمبئی یکی از عجیب ترین شهرهای دنیا با جذاب ترین پلان های جامع شهری به شمار می رود. این شبه جزیره باریک و بلند به طور غیرممکنی از سه طرف توسط آب محصور شده است. شاید در گذشته دیدن زاغه های بمبئی یک امر طبیعی محسوب می شد.
ورزشی
هفت فدراسیون بدونِ آقا بالا سر!

هفت فدراسیون بدونِ آقا بالا سر!

هفت فدراسیون ورزشی کشور بدون رییس اداره می‌شوند و در خصوص برخی از آن‌ها حتی زمان برگزاری انتخابات نیز مشخص نیست ضمن اینکه ووشو نیز بزودی به این جمع اضافه می‌شود.
مصدومان استقلال به زودی برمی‌گردند

مصدومان استقلال به زودی برمی‌گردند

استقلال روزهای سختی را پشت سر می‌گذارد که نشات گرفته از مصدومیت ۶ بازیکن اصلی این تیم نسبت به آخرین صدرنشینی در لیگ برتر است اما نکته امیدوار کننده آمادگی و بازگشت آن‌ها به تمرینات طی روزهای آینده است.
استقلال نتوانست حریفِ داور شود

استقلال نتوانست حریفِ داور شود

پیشکسوت تیم استقلال در مورد شکست شب گذشته استقلال مقابل الاهلی عربستان اظهار داشت: آبی‌پوشان بهتر از حریف خود بازی کردند، اما هر چه تلاش کردند نتوانستند حریفِ داور شوند.
پرونده ویژه
نجات باغ آذری شاید وقتی دیگر

نجات باغ آذری شاید وقتی دیگر

بافت فرسوده و اعتیاد دو غده چرکین محله باغ آذری است. خانه های 30 تا 40 متری ای که در هر کدام از آنها دو تا سه خانوار زندگی می کنند. خانه هایی که از شدت فرسودگی هر لحظه امکان ریزش آن وجود دارد يا اگر کوچکترین زلزله ای در تهران بیاید؛ تمامی این خانه هاخراب می شود و امکان امداد رسانی هم به اهالی این گود وجود ندارد،کوچه ها آنقدر باریک اند که یک خودرو امدادی نمی تواند داخل آن برود....
سامانه 137، از حرف تا عمل

سامانه 137، از حرف تا عمل

آنچه می‌تواند سبب آسیب شود این است که افرادی تماس می‌گیرند اما به نتیجه نمی‌رسند؛ امروز ه به مواردی برخورد می کنیم که گفتند بارها تماس گرفتیم. تماس‌های مکرری که نتیجه‌ای در پی ندارد. این اتفاق به سیستم مدیریت شهری، رضایت مردم و شهرداری به عنوان مجموعه خدماتی آسیب می‌زند که در این زمینه باید دقت کافی داشته باشیم و اعتماد عمومی را نشانه گرفته است.
مسکن ویژه در تمام شهر تهران ساخته می‌شود/شهرداری تسهیلگر ساخت مسکن برای همه اقشار جامعه است

مسکن ویژه در تمام شهر تهران ساخته می‌شود/شهرداری تسهیلگر ساخت مسکن برای همه اقشار جامعه است

قرار است مسکن ویژه در تمام شهر ساخته شود، این مسکن بیشتر برای افرادی که می خواهند به محل کار خود در یک منطقه از شهر نزدیک باشند، دانشجویان یا افراد تازه ازدواج کرده در نظر گرفته شده و برای تسهیل در ساخت آن کمک می کنیم سازندگان خوشنام تقویت شوند تا بازار کسب و کار درست تقویت شود، در نتیجه چنین کاری است که مردم هم به ما اعتماد می کنند.
ساخت و ساز‌های غیرکارشناسی بیمارستان‌ها صدای شهروندان را در آورد

ساخت و ساز‌های غیرکارشناسی بیمارستان‌ها صدای شهروندان را در آورد

کافی است سری به یکی از بیمارستان‌های تهران بزنید تا به وضوح شاهد پارک تعداد بسیاری از خودرو‌های متعلق به این بیمارستان‌ها در مقابل پارکینگ اهالی همجوار آن‌ها باشید، موضوعی که این روز‌ها صدای شهروندان این منطقه را درآورده است.
ادعای عجیب برای نجات دروازه غار به دست کودکان

ادعای عجیب برای نجات دروازه غار به دست کودکان

اینجا معتادان در کنار خیابان به خود سرنگ می‌زنند و در جلوی چشم زنان و کودکان بر کف خیابان در حالت منزجر کننده ای به سر می‌برند؛ آری اینجا منطقه هرندی یا همان دروازه غار است محله‌ای که سالهاست در آتش اعتیاد و انواع آسیب‌های اجتماعی می‌سوزد.
به فکر جیب خود هستید یا رفاه حال شهروندان/ تاکسی‌های اینترنتی ۲ درصد از کرایه خود را به شهرداری می‌پردازند

به فکر جیب خود هستید یا رفاه حال شهروندان/ تاکسی‌های اینترنتی ۲ درصد از کرایه خود را به شهرداری می‌پردازند

چند سالی است که تاکسی اینترنتی به عنوان یکی از طرح‌ها و امکانات پرمخاطب در کلانشهر‌ها و به ویژه پایتخت کشور اجرایی شده و در این میان نظارت بر تاکسیرانی و هم تنظیم بازار تاکسیرانی و تاکسی‌های اینترنتی بر عهده شورای شهر و شهرداری است اما باید دید با توجه به اختلاف ها و کشمکش ها هدف نظارت است یا پر شدن جیب خود.
بررسی طرح تأمین مسکن اجتماعی برای اقشار کم درآمد در پایتخت

بررسی طرح تأمین مسکن اجتماعی برای اقشار کم درآمد در پایتخت

مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران در جلسه ای که به منظور بررسی طرح تأمین مسکن اجتماعی در پایتخت برگزار شد، از افزایش نرخ حاشیه نشینی در پایتخت و انتقال ناگزیر برخی از گروه های اجتماعی و اقتصادی شاغل در تهران به سکونتگاه های پیرامون شهر خبر داد.
آرشیو
آخرین اخبار
ورزشی
سلامت
خودرو
استان ها
پربازدید
پربحث
تازه‌های شبکه‌های اجتماعی
آرشیو
معرفی‌نرم افزارهای‌کاربردی
راهنمای استفاده از دراپ باکس

راهنمای استفاده از دراپ باکس

دراپ‌ باکس یکی از سرویس‌های ابری مناسب و کاربردی برای ذخیره‌سازی اطلاعات، دسترسی به‌ آن‌ها از طریق وسایل مختلف و به‌اشتراک‌گذاری آن‌ها با دیگران است.
آرشیو
تیتریاب
فیلم
۱
فیلم های دیگر
نقد راهبردی
نقدی خارج از اسطوره سازندگی برای گردشگری ایران

نقدی خارج از اسطوره سازندگی برای گردشگری ایران

نشستی در مورد رویکردشناسی نقد ویرانگر در گالری نظرگاهِ پژوهشکدۀ نظر
مدیریت شهری و شوراها از لحاظ قانونی موجودی فاقدبال براى پرواز است

مدیریت شهری و شوراها از لحاظ قانونی موجودی فاقدبال براى پرواز است

در یک قیاس کلی شاید بتوان ارتباط میان شورای شهر و شهرداری را به ارتباط میان مجلس و دولت تشبیه کرد هر چند که وجوه افتراقی میان این ارکان زیاد است. مثلا نمایدگان مجلس باید به اعضای هیات دولت رای اعتماد دهند و از ابزارهای گوناگونی چون تذکر، سوال، استیضاح و ... برای اعمال نظارت بر عملکرد دولت برخوردار هستند. اما شورای شهر فقط می‌تواند به شهردار رای دهد.
مسعود سریع‌القلم

مسعود سریع‌القلم

توسعه پایدار شهری ضامن توسعه کشور
بین‌الملل
نخست وزیر دولت موقت عراق تهدید به استعفا کرد

نخست وزیر دولت موقت عراق تهدید به استعفا کرد

نخست وزیر دولت موقت عراق امروز (چهارشنبه) نسبت به خطر ایجاد خلأ جدید در قانون اساسی به دلیل به تاخیر افتادن تشکیل کابینه هشدار داد و گفت اگر تا دوم مارس کابینه جدید تایید نشود استعفا می‌دهد.
ایرانیان برای حمایت از نظام رای می‌دهند

ایرانیان برای حمایت از نظام رای می‌دهند

بخش انگلیسی شبکه الجزیره در گزارشی با موضوع نگاه مردم ایران به انتخابات پیش رو، گفت که بسیاری از مردم با وجود مشکلات اقتصادی، برای حمایت از نظام در انتخابات دوم اسفند مجلس شورای اسلامی شرکت خواهند کرد.
سندرز یا سندرُم دموکرات‌ها

سندرز یا سندرُم دموکرات‌ها

مردی که آشکارا خود را سوسیال دموکرات می‌نامد در فقدان اتحاد حزبی؛ شانس راهیابی به دور دوم انتخابات آمریکا را افزایش داده اما همزمان مُشت ترامپ را هم برای حفظ کلید کاخ سفید محکم‌تر کرده است.
جاسوس لبنانی موساد خطاب به اسرائیل

جاسوس لبنانی موساد خطاب به اسرائیل

یک رسانه اسرائیلی فاش کرد، مرد لبنانی که حین جاسوسی از حزب‌الله برای موساد مورد شناسایی قرار گرفت، اکنون با خطر انتقال به لبنان مواجه است و به همین منظور وی از اسرائیل درخواست کمک کرده اما پاسخی دریافت نکرده است.
آرشیو
جدیدترین اخبار شهرداری تهران
آرشیو