مهران حبیبی‌نژاد معتقد است، موسیقی و ادبیات مثل دو روح در یک کالبد هستند و ارتباط تنگاتنگی با هم دارند.
کد خبر: ۱۲۹۲۷۶
تاریخ انتشار: ۱۱ : ۱۰ - ۰۵ تير ۱۳۹۹

به گزارش تیترشهرمهران حبیبی‌نژاد، نویسنده، پژوهشگر موسیقی و مصحح نسخ خطی فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی است. او در حوزه موسیقی و در عرصه ادبیات و تصحیح نسخ خطی، کتاب­‌هایی را منتشر کرده است. "خسرو خوبان" (شناخت‌نامه استاد محمدرضا شجریان همراه با کلام آوازها و تصنیف‌ها)، "ترانه‌های شورانگیز خزر" (پژوهشی در موسیقی مازندران و گیلان، همراه با ترانه‌های قدیمی مازندران و گیلان)، "نغمه‌ساز جاودان" (زندگی هنری استاد علی تجویدی همراه با کلام 62 ترانه و تصنیف)، "در پرده‌ساز همایون" (زندگی هنری استاد همایون خرم همراه با کلام برگزیده ترانه‌ها و تصنیف‌ها)، "آرشه‌های سحرانگیز عاشقانه" (زندگی هنری استاد حبیب‌الله بدیعی همراه با کلام 77 ترانه و تصنیف) و "موسیقیدانان ایرانی" (زندگی هنری پرویز یاحقی، همراه با کلام برگزیده ترانه‌ها و تصنیف‌ها) از جمله آثار منتشر شده حبیبی‌نژاد محسوب می‌شوند.

 

آقای حبیبی‌نژاد، از دوران کودکی‌تان به ما بگویید. در کجا به دنیا آمده‌اید و آیا در دوران کودکی اهل کتاب و مطالعات غیر درسی بودید؟

شانزدهم اردیبهشت‌ماه سال 1350 در روستای سرخ‌دشت از توابع شهرستان بابلسر به دنیا آمدم. تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در روستا گذراندم و تحصیلات متوسطه را هم در رشته فرهنگ و ادب در منطقه بهنمیر که الان یک شهر شده، گذراندم و دیپلم گرفتم. در سال 1369 در دانشگاه آزاد واحد مرکز تهران در رشته زبان و ادبیات فارسی قبول شدم. در سال 1373 به اتفاق خانواده از سرخ‌دشت به شهر بهنمیر نقل مکان کردیم. پدر و مادرم اکنون در بهنمیر زندگی می‌کنند و به نوعی این شهر زادگاه دومم محسوب می‌شود.

از چه مقطعی به کتاب و کار پژوهشی علاقه‌مند شدید؟

زمانی که دانش‌آموز بودم به کتابخانه مدرسه‌ می‌رفتم و علاوه‌ بر کتاب‌های درسی، داستان و شعر می‌خواندم. البته روستا بضاعت چندانی نداشت که بخواهد کتاب‌های فراوانی را برای مطالعه در اختیارمان قرار بدهد، اما در حد خودش یک‌سری کتاب داشت که آن‌ها را مطالعه می‌کردیم. علاقه‌ام به کتاب بیشتر از دوره لیسانس شروع شده است.

پژوهش‌های شما بیشتر در حوزه موسیقی است. برایمان بگویید چه شد به این حوزه پرداختید؟

ما یک خانواده هنری بودیم. پدر و مادرم صدای خوبی داشتند. برادران و خواهرانم نیز صدای‌شان به نحوی خوب بود و یکی از برادرانم (محمد حبیبی‌نژاد) الان دارد به صورت حرفه‌ای کار آواز انجام می‌دهد. در حال حاضر چند سی‌دی فولکلور منتشر کرده است و فعالیتش در این زمینه ادامه دارد. من از دوران راهنمایی که برادرم در خانه آواز محمدرضا شجریان را گوش می‌داد به صدای استاد علاقه‌مند شدم. شاید آهنگ پاپ هم گوش می‌دادیم ولی صدای شجریان و شعرهای فاخری که می‌خواند بسیار جذاب و دلنشین بود. در آن مقطع زمانی همه ما در جمع خانواده یا در میهمانی‌های دوستانه به یک شکلی هم موسیقی محلی و هم موسیقی فارسی می‌خواندیم و با همدیگر اجرا می‌کردیم. علاقه‌ام به مرور ادامه پیدا کرد و در دوره لیسانس علاقه‌مند شدم تست صدا بدهم. به صداوسیما رفتم و در دو مرحله‌ تست دادم. یک مرحله بدون آهنگ بود که قبول شدم و مرحله دوم با آهنگ بود که من صدایم را در حوزه هنری ضبط کردم و در آن مرحله هم قبول شدم، منتها به دلایلی از موسیقی پاپ کناره‌گیری کردم. حتی احمدعلی راغب یک آهنگ هم برایم ساخت که با تنظیم زنده‌یاد حسین فرهادپور خواندم و ضبط شد ولی پخش نکردیم.

پس با خواندن در این حوزه آغاز به کار کردید و به فعالیت پژوهشی رسیدید. چه زمانی این موضوع جدی شد؟

پژوهش در زمینه موسیقی را از سال 1381 آغاز کردم. در دوره دانشگاه علاقه داشتم با هنرمندان ارتباط برقرار کنم و سراغ آن‌ها را زیاد می‌گرفتم. ضمن‌ این که از همان دوران راهنمایی و متوسطه در پی این بودم یک کاری مثلا منتشر کردن کتاب برای آقای شجریان انجام دهم. البته قبل از این که موسیقی را شروع کنم در سال‌های 1380 و 1381 کار تحقیقی در زمینه تصحیح متون کهن را آغاز کردم. نخستین کتابم در سال 1381 به‌ عنوان "دیوان عمادی شهریاری" منتشر شد که یک نسخه منحصربه‌فرد در ایران محسوب می‌شد، منتها این نسخه ناقص بود. ولی با دو نسخه دیگر (که آن دونسخه هم ناقص بود) مقایسه کردم و حتی بعضی از اشعارش را از جُنگ‌های خطی پیدا کردم که در نهایت توسط انتشارات طلایه به بازار کتاب آمد. من همان زمان در مرکز حفظ اشاعه موسیقی ثبت‌نام کردم و چند ترمی به کلاس آواز رفتم و این مرا تشویق کرد تا راجع به موسیقی پژوهش کنم.

کتاب "شور ترانه" نخستین اثری بود که سال 1383 منتشر کردید و بعدها به چاپ ششم رسید. با انتشار این کتاب مسیر پژوهشی شما شکل حرفه‌ای‌تری به خود گرفت درست است؟

بله. من به موسیقی و ادبیات علاقه داشتم و همین زمینه‌ساز ورودم به کار پژوهشی در زمینه موسیقی شد. موسیقی و ادبیات مثل دو روح در یک کالبد هستند و ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. به هر صورت این علاقه باعث شد که تصمیم بگیرم ضمن کار بر روی نسخه‌های خطی، حتما در زمینه موسیقی فعالیت پژوهشی داشته باشم. وقتی کتاب "شور ترانه" را جمع‌آوری کردم نخستین کاری که انجام دادم این بود که آن را برای استاد شجریان فرستادم. این کتاب فقط شامل ترانه‌ها و تصنیف‌ها بود. ابتدا 88 ترانه جمع‌آوری کردم و بعد گسترش‌اش دادم و تقریبا تمام تصنیف‌های استاد شجریان را در کتاب آوردم. البته ممکن است چند تصنیف جا مانده باشد. بعد از آن در کتاب "لطیفه نهانی" که با اصرار موسسه فرهنگی و هنری ماهور نشر یافت، گزیده گفت‌وگوهای استاد شجریان و نقد آثار او را آوردم. وقتی "لطیفه نهانی" چاپ شد به خاطر مسایلی که پیش آمد دیگر با ماهور ارتباطی نداشتم که بتوانم کتاب را به‌روز رسانی کنم. قصد نداشتم "خسرو خوبان" را منتشر کنم و می‌خواستم کتاب زندگی، آثار و اندیشه استاد شجریان را در قالب همان "لطیفه‌ نهانی" گسترش دهم، اما همان‌گونه که اشاره شد مسایلی پیش آمد که پیرو آن نتوانستم "لطیفه نهانی" را به‌روزرسانی کنم و رفتم سراغ یک کتاب دیگر. شاید بعضی‌ها فکر کردند که داشتم کتاب‌سازی می‌کردم، اما حقیقت این بود که من چون دیگر دوست نداشتم با موسسه ماهور کار کنم به سراغ "خسرو خوبان" رفتم. حدود هشت سال طول کشید تا آن‌ها بتوانند کتاب "لطیفه‌ نهانی" را بفروشند، اما من در واقع می‌دانستم که این کتاب خیلی زودتر به فروش رفته است. چون این اثر بعد از "راز مانا" دومین کتابی بود که با تایید استاد شجریان منتشر می‌شد و خود استاد هم یادداشتی در صفحات آغازین این کتاب نوشت و عکس‌هایی از آلبوم خصوصی خود در اختیارمان قرار داد. دیگر با موسسه ماهور همکاری نکردم و بعد جرقه‌ای در ذهنم ایجاد شد که کتاب "لطیفه نهانی" را تبدیل به "خسرو خوبان" کنم. با صحبتی که با مدیریت انتشارات شلفین داشتم، این کار انجام شد و تمام مصاحبه‌هایی که راجع به استاد شجریان انجام شده بود، از جمله تعدادی از گفت‌وگوهایی که داخل کتاب "لطیفه نهانی" بود و یک‌سری از مصاحبه‌هایی که بعدها انجام شده بود را استخراج و انتخاب کردم و برای استاد شجریان فرستادم و نهایتا کتاب "خسرو خوبان" در انتشارات شلفین در سال 1388 منتشر شد. لازم به توضیح است چاپ دوم "خسروخوبان" بعد از وقفه‌ای چند ساله در اواخر سال 1398 به همت مجید بدرکوهی مدیر نشر ماهریس به چاپ رسید.

مهران حبیبی نژاد

در حال حاضر چند کتاب منتشر شده در حوزه موسیقی دارید؟

حدود 10 یا 12 کتاب در زمینه موسیقی منتشر کرده‌ام. بعد از کتاب‌های اولی که در زمینه موسیقی درآوردم انگار در یک مسیری افتادم که باید آن را ادامه می‌دادم. البته هدف و ملاکم رسیدن به مقصد نبود چون معتقدم وقتی آدم به مقصد می‌رسد دیگر همه چیز تمام می‌شود. باور دارم که انسان باید همیشه در طول مسیر حرکت کند، مسیری که رو به تعالی است. "شور ترانه" (مجموعه تصنیف‌های استاد محمدرضا شجریان)، "لطیفه نهانی" (زندگی و آثار استاد محمدرضا شجریان همراه با برگزیده نقد و نظرات دیگران)، "خسرو خوبان" (شناخت‌نامه استاد محمدرضا شجریان همراه با کلام آوازها و تصنیف‌ها)، "ترانه‌های شورانگیز خزر" (پژوهشی در موسیقی مازندران و گیلان، همراه با ترانه‌های قدیمی مازندران و گیلان)، "نغمه‌ساز جاودان" (زندگی هنری استاد علی تجویدی همراه با کلام 62 ترانه و تصنیف)، "در پرده ساز همایون" (زندگی هنری استاد همایون خرم همراه با کلام برگزیده ترانه‌ها و تصنیف‌ها)، "آرشه‌های سحرانگیز عاشقانه" (زندگی هنری استاد حبیب‌الله بدیعی همراه با کلام 77 ترانه و تصنیف)، "موسیقیدانان ایرانی" (زندگی هنری پرویز یاحقی، همراه با کلام برگزیده ترانه‌ها و تصنیف‌ها)، "آوای مهرآیین" (زندگی، اندیشه و آثار استاد پرویز مشکاتیان) و "کماندار زرین‌دست" (نگاهی به زندگی و آثار استاد حبیب‌الله بدیعی)، "بردی از یادم" (مجموعه ترانه‌ها و تصنیف‌های بانو دلکش)، "چکامه‌های شورانگز دریا" (ترانه‌های قدیمی مازندران و گیلان) آثاری است که از من چاپ شده است. کتاب "کماندار زرین‌دست" درباره استاد بدیعی است که در گذشته دور آن را نشر شلفین کار کرده بود و بعدها آن را گسترش دادم و با عنوان "آرشه‌های سحرانگیز عاشقانه" منتشر شد. "ترانه‌های شورانگیز خزر" هم کامل شده‌ کتاب "چکامه‌های شورانگیز دریا" است که در سال 1398 توسط انتشارات سوره مهر نشر یافت.

انتخاب هنرمندان بر چه اساس و معیارهایی صورت می‌گرفت؟

انتخاب‌هایی که داشتم از بین مفاخر معاصر بودند. در واقع بهترین هنرمندان را از میان مفاخر معاصر گزینش کردم و به آن‌ها پرداختم. افرادی که انتخاب شدند از هنرمندان محبوب مردم هستند و خودم بسیار به آن‌ها علاقه‌ دارم. فکر می‌کنم همه این افراد برای هنر کشور بسیار زحمت کشیده‌اند و جزیی از تاریخ موسیقی ایران محسوب می‌شوند. واقعا آدم‌هایی که انتخاب شدند آثار بسیار فاخری دارند. فکر کردم کوچک‌ترین کاری که می‌شود برای این هنرمندان انجام داد این است که زحمات‌شان را به یک نحوی مکتوب کنم.

کار شما با کتاب‌های دیگری که در همین راستا منتشر می‌شود چه تفاوتی دارد؟ می‌خواهم بدانم تمایز کار شما در چه مباحثی است؟

ببینید، من کتابی ندیده‌ام که راجع به شخصیت هنری هنرمندان به این شیوه‌ای که کار می‌کنم، منتشر شده باشد. شاید بسیار قوی‌تر از من هم کار کنند، اما من شیوه خاص خودم را دارم.

درباره شیوه‌ای که از آن صحبت می‌کنید بگویید؟

من می‌خواستم کارم تمام جنبه‌های حرفه‌ای یک هنرمند را در بر بگیرد. بعضی‌ها فقط می‌آیند انتقاد می‌کنند. منتقد هستند و یک کار پژوهشی و انتقادی تولید می‌کنند و به نظرم بسیار هم مفید است و از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اما شیوه کار من این بوده که 95 درصد محتوای این کتاب‌ها درباره نقاط قوت این شخصیت‌ها و کارهای خوبی است که انجام داده‌اند. ضمن این‌ که کار من تمام زوایای هنری یک شخصیت را در بر می‌گیرد. شما می‌دانید که در ابتدای کتاب، از زندگی هنرمند گفته‌ام و در ادامه گفت‌وگوهای او را آورده‌ام و بعد سعی کرده‌ام بهترین نقدها در آن مورد شخصیت را گزینش کنم و در کتاب بگذارم. هم‌چنین به کنسرت‌هایی که داشته‌اند یا نقد و نظرهایی که راجع به آلبوم‌های آن‌ها منتشر شده است نیز پرداخته‌ام. مثلا اگر شما به کتاب خاطرات هنری استاد همایون خرم که توسط انتشارات سخن منتشر شده توجه کنید، خاطراتی که در آن وجود دارد خاطرات شخصی و هنری استاد خرم است که در مورد شخصیت‌های مختلف صحبت می‌کند که در مقوله‌ خاطره‌نگاری جای می‌گیرد و صد البته کار ارزشمندی است. اتفاقا من وقتی با رضا خرم فرزند ارشد آقای همایون خرم، صحبت می‌کردم، می‌گفت: کتاب شما تفاوت‌های زیادی با کتاب خاطرات هنری استاد خرم دارد. بنابراین لازم بود که هم‌چنین کتابی توسط من یا هر شخص دیگری منتشر شود. یعنی جدای از توجه به ضعف و قوت کتاب، انتشار چنین اثری لازم بود. مجموعه‌هایی که تحقیق و تدوین می‌کنم، شاید از دید بعضی‌ها آسان به نظر بیاید، اما دشواری‌هایی دارد که در این فرصت نمی‌شود همه را بیان کرد. این مجموعه‌ها در بردارنده‌ شرح زندگی، فهرست آثار، بهترین گفت‌وگوها که در خلال گفت‌وگوها در بازه زمانی مختلف هنرمند درباره موضوعاتی هم‌چون هنرمند، آواز، ردیف دستگاهی موسیقی ایران، چگونگی خلق یک اثر، سازها، جایگاه موسیقی ایران، روند موسیقی ایران در طول تاریخ، نحوه تدریس اساتید موسیقی، دانش و تجربه اساتیدی که در محضرشان دانش موسیقی را فرا گرفته‌اند و بسیاری از مسایل دیگر موسیقی و سیر و سلوک هنری خود را در این گفت‌وگوها بیان می‌کنند. این گفتار بسیار مهم و مغتنم است برای هنرجویان موسیقی و افرادی که در این راه گام می‌نهند. در بخش دیگر این مجموعه‌ها، شامل گفتار هنرمندان دیگر درباره هنرمند مورد نظر است. بخشی هم اختصاص دارد به نقد آثار و کنسرت‌های اجرا شده. سرانجام در بخش پایانی هم، کلام ترانه‌ها و تصنیف‌های خلق شده‌ آن هنرمند است، که باید بسیاری از این تصنیف‌ها را بازشنوایی کنم تا متن آن را مکتوب کنم و این کار زمان زیادی می‌برد. البته متن تعدادی از تصنیف‌ها در فضاهای مجازی یا در برخی از نشریات و کتاب‌ها یافت می‌شود، اما باز هم به دقیق بودن این متن‌ها نمی‌توان اعتماد کرد، چرا که بارها دیدم خواننده کلمه‌ای را ادا کرده و آن کسی که شنیده به دلیل کیفیت آن موزیک یا دلایل دیگر آن نگارنده به زعم خود کلمه دیگری در متن آن ترانه یا تصنیف جایگزین کرده است. البته این اشتباهات گریزناپذیر است و سعی می‌کنم با گوش کردن این تصنیف‌ها این اشتباهات را به حداقل برسانم. برای همه‌ پژوهشگران عرصه موسیقی احترام زیادی قائلم، هر پژوهشی به یقین قابل تامل است و باید به آن بها داد. کار من شکل شناخت‌نامه‌ای دارد و تنوع بیشتری در آن دیده می‌شود. کلام ترانه‌ها و تصنیف‌ها در پایان کتاب، هم برای مخاطب جذاب است و هم آثار این بزرگان برای آیندگان مکتوب می‌شود.

مهران حبیبی نژاد

آقای حبیبی‌نژاد آیا کاری که شما می‌کنید، کتاب‌سازی محسوب می‌شود؟

شاید خیلی‌ها بگویند این کار کتاب‌سازی است، اما می‌گویم این کار، پژوهش و تدوین است. فکر می‌کنم در طول تاریخ نشریات ما مقالات و مطالب زیادی در کتابخانه‌ها خاک می‌خورد و فردی به آن‌ها دسترسی ندارد، مثل نسخه‌های خطی. شاید مصاحبه‌ای که یک هنرمند 20، 30 یا 50 سال پیش با یک نشریه انجام داده است الان در دسترس مخاطب نباشد و نکاتی در آن مصاحبه گفته باشد، در جایی دیگر عنوان نکرده باشد، به هر حال دانش یک هنرمند در زمان شروع کار هنری تا زمانی که به مرتبه استادی می‌رسد، به یقین یکسان نیست، بنابراین سوالی را که 30 سال قبل به آن پاسخ داده و پاسخ همان سوال در 30 سال بعد بی‌تردید یکی نیست (البته منظورم به  مسایلی نیست که تعریف واحدی دارند، نیست)، یعنی هنرمند به اقتضای همان زمان و یا دانش و تجربه‌ای که کسب کرده به آن سوال پاسخ داده است و شاید در زمان دیگری پاسخ دیگری برای آن داشته باشد. من این گفت‌وگوها را استخراج، ویرایش و مدون می‌کنم و در دسترس مخاطب قرار می‌دهم. بنابراین می‌خواهم بگویم اگر کارم به فرض کتاب‌سازی باشد، باز هم مفید است، چون مطالبی که استخراج می‌کنم جزیی از تاریخ فرهنگی کشور محسوب می‌شود و روند موسیقی گذشته و روند موسیقی معاصر ایران را در خلال همین گفت‌وگوها می‌شود پیدا کرد و برای هنرجویان می‌تواند بسیار راه‌گشا باشد. البته هنرمندان ما با آثارشان خود را معرفی کرده‌اند، ولی این گفت‌وگوها هم مکمل آثار آن عزیزان است. به عنوان مثال، بسیاری از علاقه‌مندان موسیقی، آثار استاد مشکاتیان را شنیده‌اند و می‌شنوند و لذت هم می‌برند، اما شاید کسی نمی‌داند در ذهن استاد مشکاتیان در خلق این‌ آثار چه می‌گذشت و چه مسیری را طی کرده تا به این درجه از مقام والای هنر رسیده است. کتاب‌های من و دیگران و مصاحبه‌هایی که گردآوری شده است این امکان را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد تا به راز و رمز موفقیت و سیر و سلوک هنری این بزرگان پی ببرند. بعضی‌ها در فضای مجازی به من پیام می‌دهند که ما تا الان نمی‌دانستیم استاد مشکاتیان تا این اندازه اهل فضل و دانش بوده، قلم خوبی هم داشته است و اصلا نمی‌دانستیم او فلسفه هم می‌داند. بنابراین من فکر می‌کنم پرداختن به زندگی هنری این هنرمندان یک نیاز است. در واقع این کتاب‌ها مکمل شخصیت‌های حرفه‌ای و هنری هنرمندان محسوب می‌شود. نمی‌خواهم بگویم من این هنرمندن را معرفی کرده‌ام. این هنرمندان از قبل با آثارشان خودشان را معرفی کرده‌اند، منتها من اندیشه‌های آن‌ها را مکتوب کردم و نشان دادم چگونه به یک مقام عالی رسیده‌اند. کتاب‌ها نشان می‌دهد الهاماتی که در ذهن هنرمندان می‌گذرد چگونه تبدیل به نت‌هایی می‌شود که سالیان سال قابل استفاده است و در زندگی مردم تاثیر به‌سزایی دارد. مردم با این ترانه‌ها و تصنیف‌ها زندگی می‌کنند و از آن‌ها خاطره دارند؛ این تصنیف‌ها را گوش می‌دهند و هر کدام با حال و هوای خودشان در آن لحظه به یک جایی سفر می‌کنند. حداقل اتفاقی که می‌افتد این است که شما با گوش کردن یک موسیقی خوب برای یک زمان مشخص از یک‌سری مشکلات خلاص می‌شوید.

برخی از هنرمندانی که شما انتخاب کردید در زمان نشر کتاب و یا در حال حاضر در قید حیات هستند. چرا شما با آن‌ها مصاحبه نکردید و از منظر خودتان به آن‌ها نپرداخته‌اید و فقط خواسته‌اید گلچینی از یک‌سری مطالب راجع به آن‌ها را گردآوری کنید؟

از هنرمندانی که در قید حیات هستند می‌شود به استاد شجریان اشاره کرد که آن موقع مشغله زیادی داشت. بقیه هنرمندان در قید حیات نیستند. البته کتاب "آوای مهرآیین" در زمان حیات‌ استاد مشکاتیان انجام گرفت و چند جلسه هم با او ملاقات داشتم، اما متاسفانه کتاب بعد از درگذشت این هنرمند منتشر شد. از یک جهت می‌توانم بگویم که خبرنگارانی که با این عزیزان در دوره‌های زمانی مختلف مصاحبه کرده‌اند، هر کدام دید و نظرگاه متفاوت خود را داشته‌اند و اگر من بخواهم شخصا با این آدم‌ها مصاحبه کنم با توجه نوع کار این هنرمندان و مشغله‌های حرفه‌ایی که دارند در یک زمان محدود نمی‌توان همه‌ زوایای زندگی شخصی و هنری آن‌ها را مورد پردازش قرار داد. شاید بتوانم 50 یا 60 درصد ذهن و اندیشه‌ یک هنرمند را با سوالاتم استخراج کنم و یا جواب بعضی از پرسش‌ها مقتضای همان زمان باشد. اما به نظرم وقتی آدم‌های مختلف در زمان‌های گوناگون با این عزیزان مصاحبه کرده‌اند و شما مصاحبه‌ها را گلچین می‌کنید حتما حق مطلب بهتر ادا می‌شود. در این صورت همه تراوشات ذهنی یک هنرمند در یک بازه زمانی چندین و چند ساله بیرون کشیده می‌شود و عصاره‌اش را در قالب یک کتاب منتشر می‌کنیم که جزیی از تاریخ موسیقی ما محسوب می‌شود.

شما در مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری به‌ عنوان کارشناس پژوهش، مشغول فعالیت هستید. در این جایگاه بحث پژوهش را هم ادامه می‌دهید؟

بله. من چند کار پژوهشی هم برای حوزه هنری انجام داده‌ام.

کتاب منتشر نشده‌اید دارید؟

کتاب‌های‌ عارف قزوینی، محمدرضا لطفی و اکبر گلپایگانی هنوز منتشر نشدند. البته کار این آثار سال‌ها قبل انجام شده و تنها مترصد انتشار آن‌ها از سوی یک انتشارات خوب بودم که به لطف خداوند مهربان محقق شد. یک کار دیگری هم در خلال این کارها انجام داده‌ام، شامل ترانه‌ها و تصنیف‌های ماندگار است با عنوان "جاودانه‌ها" که این عنوان پیشنهاد آقای بدرکوهی مدیر نشر ماهریس بوده است. این مجموعه با کتاب‌های دیگری که در این زمینه منتشر شده تفاوت‌هایی دارد. انشاالله جلد یک آن طی یکی، دو هفته آینده منتشر خواهد شد. پیش از این علاقه داشتم چنین کتابی را کار کنم، اما در این برهه زمانی پیشنهاد آقای بدرکوهی بود که چنین کتابی آماده کنم و من هم روی آن فکر کردم و دیدم می‌توانیم این فعالیت را هم در کنار کارهای دیگر پیش ببرم.

مهران حبیبی نژاد

با توجه به فعالیت شما در زمینه موسیقی، پرداختن به نسخه خطی ادامه نیافت؟

بله، ادامه پیدا کرد. بعد از "دیوان عمادی شهریاری" چند کار دیگر هم راجع به نسخه خطی انجام دادم. چند رساله درباره نسخه‌های خطی تصحیح کردم که چاپ شده است. یکی رساله "سراپا" از سیدعلی مهری عرب بوده که در گنجینه بهارستان بخش ادب فارسی کتاب شماره 2 پژوهشگاه مجلس شورای اسلامی چاپ شده است. دیگری رساله "سراپا" از مجرم کشمیری است که در کتاب "مهندات" از انتشارات سوره مهر نشر یافته است و یک‌ مرتبه دیگر هم در رایزنی جمهوری اسلامی ایران در دهلی نو، هند منتشر شده. نسخه خطی دیگر با عنوان "ناز و نیاز" از میرزا محمدطاهر وحید قزوینی که پژوهشگاه مطالعات علوم انسانی چاپ شد. یک کتاب دیگر هم راجع به نسخه خطی کار کرده‌ام که دیوان خواجه‌ حسین مروی است و آن را انتشارات سوره مهر در سال 1396 چاپ کرده است. کتاب آخری که راجع به نسخه خطی کار کرده‌ام دیوان قاضی یحیی لاهیجی است که قرار بود قبل از نوروز 99 منتشر شود ولی به خاطر مشکلاتی که کرونا ایجاد کرد چاپ آن به تعویق افتاد. این کتاب هم قرار است، حوزه هنری استان گیلان منتشر کند.

در پایان اگر صحبتی باقی مانده است بفرمایید.

در این جا مغتنم می‌دانم نکته‌ای را درباره آفرینش و خلق یک ترانه و تصنیف بگویم. وقتی ما ترانه یا تصنیفی گوش می‌کنیم در درجه نخست ذهن‌مان ناخودآگاه به سمت خواننده معطوف می‌شود و یا می‌گوییم آهنگ فلان خواننده چقدر زیباست، غافل از این ‌که ساخت ملودى همه‌ این ترانه‌ها و تصنیف‌ها پیش از سروده شدن شعر و یا انتخاب خواننده، نخست در ذهن خلاق و آفرینشگر آهنگ‌ساز شکل گرفته است. در واقع خالق اصلی آن ملودی و آهنگ، آهنگساز است و کمتر از او نام برده می‌شود. یعنی نخست آهنگ ساخته شد و بعد شعر بر روى آهنگ گذاشته شد و در نهایت خواننده‌ آن انتخاب می‌شود. دلیل جاودانه شدن این ترانه‌ها و تصنیف‌ها همدلی و همراهی آهنگساز، ترانه‌سرا، نوازنده‌ها و خواننده بوده است. غرض از عنوان این موضوع این‌ که اگر خواننده‌اى در اجراى آهنگى موفق بوده و مطرح شده، در درجه نخست آهنگ از ذهن زیباى آهنگ‌ساز خلق شده، شعرى بر آن گذاشته شده است و در پایان خواننده آن را اجرا کرده است؛ که این  نشان از تبحر و اندیشه‌ زیباى آهنگ‌ساز است و این جاودانگى با شعر زیبای شاعر با حال و هوای آن ملودی و انتخاب شایسته خواننده از سوی آهنگساز و در نهایت اجراى خوب خواننده آن اثر را جاودانه می‌کند. این نکته را زنده‌یاد استاد همایون خرم در یک گفت‌وگوی تلفنی هم به من گفته بود.  

نام:
ایمیل:
* نظر:
اخبار خودرو
مشخصات 6 ماشین بین 100 تا 250 میلیون

مشخصات 6 ماشین بین 100 تا 250 میلیون

نگاهی به ویژگی‌های شش محصول مختلف و مهیج بازار هاچ‌بک کراس‌های ایران در بخش میانی که در بازه قیمتی ۱۰۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان قیمت دارند و اغلب‌شان آپشن‌های معمول یک خودرو مدرن را به شما می‌دهند.
جادوی مهندسی وزن در ابرخودروی تواتارا

جادوی مهندسی وزن در ابرخودروی تواتارا

محصولی که به رغم قدرت و بازده بالا، تنها 1274 کیلوگرم وزن دارد و جالب آنکه ضریب درگ بدنه آن فقط 0.279 است. عدد مذکور همچنین اشاره مستقیم به موفقیت مهندسان اس اس سی نورث آمریکا در طراحی ائروداینامیک بدنه این محصول دارد.
معرفی 15 خودروی جان سخت

معرفی 15 خودروی جان سخت

از آنجایی که کمتر شاهد شرایط سخت و دشوار هستیم خودروهای جا‌ن‌سخت و مقاوم نیز نسبت به خودروهای معمولی کمتر ساخته می‌شوند. در این بین باز هم خودروهایی وجود دارند که در شرایط سخت‌ و دشوار خم به ابرو نمی‌آورند و به قول معروف برای آخرالزمان ساخته شده‌اند. از آنجایی که مشاهده این خودروها و بررسی اطلاعات فنی آنها خالی از لطف نیست در ادامه با هم به خودروهایی که برای آخرالزمان ساخته شده‌اند نگاهی خواهیم داشت.
تولید جگوار متوقف شد

تولید جگوار متوقف شد

کمبود باتری ال جی، تولید خودروهای برقی جگوار را متوقف کرد.برای سومین‌بار در چهار سال اخیر، ناتوانی ال‌جی در تأمین باتری مورد نیاز خودروسازان مشکل‌ساز شده است. باتری‌های لیتیوم مورد نیاز جگوار برای مدل آی‌پیس توسط کارخانه ال‌جی در لهستان تأمین می‌شود.
جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی

جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی

برخلاف خودروهای داخلی که در هفته اخیر و تا به امروز شاهد افزایش چشمگیر قیمت آنان بوده ایم، بازار خودروهای وارداتی دوران آرامی را سپری می کنند و با مروری بر جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی در 13 آبان ماه، می توانیم به ثبات قیمت آنان در بازار برسیم و نسبت به هفته گذشته تغییری در قیمت آنان احساس نشده است.
سلامت
۵ توصیه برای داشتن کبدی سالم

۵ توصیه برای داشتن کبدی سالم

کبد به عنوان یکی از اعضای حیاتیِ بدن حدود ۵۰۰ وظیفه مهم دارد که از بین بردن تمام سموم بدن، پاکسازی داروها از بدن و متابولیسم تمام مواد غذایی از جمله وظایف آن است و از این رو سلامت کبد برای سلامت عمومی بدن از اهمیت بالایی برخوردار است.
مناطق ییلاقی رامسر کانون شیوع کرونا

مناطق ییلاقی رامسر کانون شیوع کرونا

رئیس شبکه بهداشت‌ودرمان رامسر گفت که با توجه به تردد زیاد خوش‌نشینان و گردشگران به مناطق ییلاقی شهرستان ، این مناطق به کانون شیوع بیماری کرونا تبدیل شده است.
هیچ بیمار کرونایی پشت در بیمارستان‌ها نمی‌ماند

هیچ بیمار کرونایی پشت در بیمارستان‌ها نمی‌ماند

رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: بر اساس اعلام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، بیمارستان‌های دولتی هیچ مشکلی برای پذیرش بیماران کرونا ندارند و هیچ بیمار کرونایی پشت در بیمارستان‌ها برای پذیرش نمی‌ماند.
کودکان و نوجوانان در معرض خطر کرونا هستند

کودکان و نوجوانان در معرض خطر کرونا هستند

ییس دانشگاه علوم پزشکی بابل به خانواده‌ها درباره رعایت موارد بهداشتی و مراقبت از کودکان و نوجوانان هشدار داد و گفت: ابتلای کودکان و نوجوانان به کرونا رفتار جدید در بیماران مبتلا به ویروس کرونایی است.
فوت ۲۰۳ بیمار کرونایی در ۲۴ ساعت گذشته

فوت ۲۰۳ بیمار کرونایی در ۲۴ ساعت گذشته

سخنگوی وزارت بهداشت، به ارائه گزارشی از موارد ابتلا، بهبودیافتگان و فوتی‌های کرونا در کشور پرداخت و گفت: تا کنون ۲۵۹ هزار و ۶۵۲ نفر از جمعیت کشور به این بیماری مبتلا شده‌اند.
آیا کرونا از طریق مواد غذایی منتقل می شود

آیا کرونا از طریق مواد غذایی منتقل می شود

متخصص بیماری های عفونی، با عنوان این مطلب که مواد غذایی راه عمده‌ای برای انتقال ویروس کرونا نیست، گفت: راه عمده انتقال بیماری، دست‌های آلوده، عطسه و سرفه، صحبت کردن و نزدن ماسک است.
اکنون زمان اهدای مسئولانه خون است

اکنون زمان اهدای مسئولانه خون است

سخنگوی سازمان انتقال خون گفت: شیوع کرونا سبب کاهش اهدای خون شده، گرچه ذخایر خون خوب است، اما نیاز به خون و فرآورده‌های آن همیشگی است و اکنون زمان اهدای خون ایثارگرانه و مسئولانه است و هموطنان آن را فراموش نکنند و به نجات جان بیماران بشتابند.
متریال
دکوراسیون داخلی به سبک اسپانیایی

دکوراسیون داخلی به سبک اسپانیایی

سبک اسپانیایی در هسته خود، همزمان زمینی، خودمانی و با شکوه است. خاکی ترین مواد طبیعی با رنگ های غنی و گرم همراه می شوند؛ تا فضایی اصیل و دنج در بزرگترین خانه ها ایجاد کنند. سبک اسپانیایی بر رابطه بین دنیای طبیعی و جهان انسان تأکید دارد و ادغام زیبایی هر دو. آراستن سقف های سفالی سرزنده با طاقی های گچی. طاقی سقف با تیرک های تیره روستایی تنظیم می شوند. همچنین سرمای بیرون به سبب صمیمی بودن این سبک، گرم می شود.
هویتی که خاکسترشد

هویتی که خاکسترشد

هفته ای که گذشت برای جامعه فرهنگ و معماری بی نهایت دشوار بود. آتش سوزی موزه ملی برزیل، مرکز فرهنگ و هنر 200 ساله ای که روز دوشنبه هفته گذشته در آتش سوخت، نه تنها مصنوعات تاریخی ارزشمند را نابود کرد،
مدرسه یا دهکده: مساله این است

مدرسه یا دهکده: مساله این است

طراحی ساختمان پیش دبستانی سن خوزه به دلیل برخی تفاوت های عمده نسبت به سایر ساختمان های آموزشی، مختص به کودکان بین 4 الی 6 سال بوده و از کالبد و شکل منحصربه فردی بهره می برد.
تاثیر استفاده از لوگو شرکت در طراحی داخلی فضای اداری

تاثیر استفاده از لوگو شرکت در طراحی داخلی فضای اداری

سبک های طراحی داخلی جدید و خلاقانه متنوعی ظهور کرده و طراحی منازل را دستخوش تغییر و تحول می کنند و اما دفاتر، شرکت ها و فضاهای اداری نیز از این تغییرات بی بهره نمانده اند؛ تغییراتی که صد البته مثبت و کاربردی هستند و بر اساس روانشناسی محیط کاری بدست آمده اند.
ورزشی
نمایش استقلال بهتر از قبل بود

نمایش استقلال بهتر از قبل بود

پیشکسوت تیم فوتبال استقلال با بیان اینکه شرایط آبی پوشان نسبت به دیدارهای گذشته بهتر شده است گفت: هر چند برابر تراکتور بازهم تیم قدرتمندی را ندیدیم اما نمایش استقلال بهتر شده بود.
پرونده ویژه
قیمت‌ها در بازارها ریزشی می‌شوند؟

قیمت‌ها در بازارها ریزشی می‌شوند؟

بررسی بازارهای مختلف نشان می‌دهد در میان بازارهای اصلی ایران هر بازار رفتار منحصر به فردی داشته: از یکسو بازار مسکن در سکوت و بدون کاهش قیمت روزهای خود را سپری می‌کند و در سویی دیگر نرخ ارز و خودرو که در روزهای اول اسفندماه شتاب فزاینده‌ای را تجربه می‌کردند حالا روند کاهشی را از سرگرفتند.
شهرداری تهران از زباله های کرونایی غافل است

شهرداری تهران از زباله های کرونایی غافل است

دستکش های یک بار مصرف پس از استفاده از سطل های زباله شهری سر در می آورد که در پی آن کودکان زباله گرد از آن به عنوان مواد پلاستیکی قابل بازیافت استفاده و در کیسه های خود می ریزند. از سوی دیگر به نظر می رسد مدیریت شهری تدبیری برای تفکیک این زباله های کرونایی نداشته باشد و خود نمی داند با این منابع آلوده باید چه کند و بدین ترتیب این زباله های خطرناک همانند سایر زباله ها در کهریزک دفن می شود؛ بدین ترتیب مدیریت شهری با عدم درایت خود به انتشار این ویروس در سطح جامعه دامن می زند
نجات باغ آذری شاید وقتی دیگر

نجات باغ آذری شاید وقتی دیگر

بافت فرسوده و اعتیاد دو غده چرکین محله باغ آذری است. خانه های 30 تا 40 متری ای که در هر کدام از آنها دو تا سه خانوار زندگی می کنند. خانه هایی که از شدت فرسودگی هر لحظه امکان ریزش آن وجود دارد يا اگر کوچکترین زلزله ای در تهران بیاید؛ تمامی این خانه هاخراب می شود و امکان امداد رسانی هم به اهالی این گود وجود ندارد،کوچه ها آنقدر باریک اند که یک خودرو امدادی نمی تواند داخل آن برود....
سامانه 137، از حرف تا عمل

سامانه 137، از حرف تا عمل

آنچه می‌تواند سبب آسیب شود این است که افرادی تماس می‌گیرند اما به نتیجه نمی‌رسند؛ امروز ه به مواردی برخورد می کنیم که گفتند بارها تماس گرفتیم. تماس‌های مکرری که نتیجه‌ای در پی ندارد. این اتفاق به سیستم مدیریت شهری، رضایت مردم و شهرداری به عنوان مجموعه خدماتی آسیب می‌زند که در این زمینه باید دقت کافی داشته باشیم و اعتماد عمومی را نشانه گرفته است.
مسکن ویژه در تمام شهر تهران ساخته می‌شود/شهرداری تسهیلگر ساخت مسکن برای همه اقشار جامعه است

مسکن ویژه در تمام شهر تهران ساخته می‌شود/شهرداری تسهیلگر ساخت مسکن برای همه اقشار جامعه است

قرار است مسکن ویژه در تمام شهر ساخته شود، این مسکن بیشتر برای افرادی که می خواهند به محل کار خود در یک منطقه از شهر نزدیک باشند، دانشجویان یا افراد تازه ازدواج کرده در نظر گرفته شده و برای تسهیل در ساخت آن کمک می کنیم سازندگان خوشنام تقویت شوند تا بازار کسب و کار درست تقویت شود، در نتیجه چنین کاری است که مردم هم به ما اعتماد می کنند.
ساخت و ساز‌های غیرکارشناسی بیمارستان‌ها صدای شهروندان را در آورد

ساخت و ساز‌های غیرکارشناسی بیمارستان‌ها صدای شهروندان را در آورد

کافی است سری به یکی از بیمارستان‌های تهران بزنید تا به وضوح شاهد پارک تعداد بسیاری از خودرو‌های متعلق به این بیمارستان‌ها در مقابل پارکینگ اهالی همجوار آن‌ها باشید، موضوعی که این روز‌ها صدای شهروندان این منطقه را درآورده است.
آرشیو
آخرین اخبار
ورزشی
سلامت
خودرو
استان ها
پربازدید
پربحث
تازه‌های شبکه‌های اجتماعی
آرشیو
معرفی‌نرم افزارهای‌کاربردی
آشنایی با اپلیکیشن ضامن؛ صندوق های قرعه کشی خانوادگی

آشنایی با اپلیکیشن ضامن؛ صندوق های قرعه کشی خانوادگی

قرعه‌کشی‌های خانوادگی برای من یادآور دوران خوب نوجوانی هستند. کاملا خاطرم هست که آن سال‌ها از برنده شدن در قرعه‌کشی خانوادگی یکی از محبوب‌ترین دوچرخه‌هایم را خریدم و با دیدن اپلیکیشن «ضامن» که برای زنده کردن این سنت تلاش کرده، طبیعی بود که بی برو برگرد دانلودش کنم.

تغییرات جدید در راه اینستاگرام؛ از نمایش استوری‌ها در یک صفحه تا پیشنهاد بلاک افراد

اینستاگرام هر چند وقت یکبار با دریافت بروزرسانی به ویژگی‌های جدیدی مجهز می‌شود. انتظار می‌رود در آینده این شبکه اجتماعی امکان مشاهده تمام استوری‌ها در یک صفحه را برای کاربران فراهم ‌کند و همچنین حساب‌هایی را برای بلاک کردن به شما پیشنهاد کند.
مایکروسافت تیمز چیست و چگونه با آن کار کنیم؟

مایکروسافت تیمز چیست و چگونه با آن کار کنیم؟

با شیوع ویروس کرونا، بسیاری از مردم در سراسر جهان دورکار شدند و همین موضوع نیاز به نرم افزارها و برنامه‌ها برای ارتباط با همکاران و انجام کارها از خانه را افزایش داد که یکی از این برنامه‌ها، Microsoft Teams است.
یازده برنامه ضروری برای مک

یازده برنامه ضروری برای مک

سیستم‌عامل مک امکانات پیش‌فرض متعددی دارد؛ اما با نصب نرم‌افزارهای دیگر، می‌توان تجربه‌ی کاربری را به‌طور چشمگیری بهبود بخشید.
آرشیو
تیتریاب
فیلم
۱
فیلم های دیگر
بین‌الملل
حق تظاهرات مسالمت آمیز را مشروع می‌دانیم

حق تظاهرات مسالمت آمیز را مشروع می‌دانیم

سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق با بیان اینکه نیروهای امنیتی حق برگزاری تظاهرات مسالمت آمیز را مشروع می دانند، گفت: تحقیقات برای شناسایی عاملان تعرض به معترضان را آغاز می کنیم.
گستاخی اسرائیل نتیجه سکوت جهان است

گستاخی اسرائیل نتیجه سکوت جهان است

رئیس‌جمهور ترکیه تأکید کرد مداخله آنکارا در لیبی طرح خلیفه حفتر برای اشغال طرابلس را ناکام گذاشت. وی همچنین سکوت جامعه جهانی در قبال اشغالگری‌های رژیم صهیونیستی را دلیل افزایش گستاحی این رژیم دانست.
اهداف سفر الکاظمی به واشنگتن چیست؟

اهداف سفر الکاظمی به واشنگتن چیست؟

بر اساس آنچه مقام های عراقی و برخی رسانه های داخلی و منطقه ای اعلام کرده اند قرار است به زودی «مصطفی الکاظمی» به واشنگتن سفر کند، سفری که «عادل عبدالمهدی» سلف وی در دوره ۱۳ ماهه نخست وزیری اش، پس از سه بار تغییر زمان آن توسط آمریکایی ها، هرگز انجام نشد و اکنون جانشین وی خود را برای این ماموریت و شاید در قالب دیگری آماده می کند.
تلاش نتانیاهو برای مهار معترضان با وعده مالی

تلاش نتانیاهو برای مهار معترضان با وعده مالی

به دنبال اعتراضات گسترده روز شنبه در اراضی اشغالی علیه اوضاع اقتصادی دشوار و عملکرد نامطلوب دولت در مقابله با کرونا، نخست وزیر این رژیم به متضرران اقتصادی وعده کمک مالی داد. نتانیاهو می‌کوشد با این قبیل رشوه دادن‌ها خشم مردم اسرائیل را مهار کند.
قانون اساسی سودان به نفع زنان اصلاح شد

قانون اساسی سودان به نفع زنان اصلاح شد

مقامات سودان بندهایی از ماده ۸ قانون اساسی این کشور برای اجرا در دوره انتقالی را تصویب کردند که بر اساس آن برخی از قوانین که موجب خدشه دار شدن عزت و کرامت زنان می شود، لغو شده است.
سهم آمریکایی ها در جنایت بادوش

سهم آمریکایی ها در جنایت بادوش

زندانی در منطقه بادوش در شمال موصل مرکز استان نینوا در عراق، از گذشته های دور وجود داشت معروف به نام همین منطقه "زندان بادوش" ، اما ۶ سال پیش نام این زندان و منطقه اش شهرتی بین المللی پیدا کرد؛ بواسطه جنایت کشتار جمعی زندانیانی که همگی شیعه بودند.
آرشیو
جدیدترین اخبار شهرداری تهران
آرشیو