قلعه بابک بنای باشکوه و زیبایی است که درگذشته محل استقرار و سنگر دفاع بابک خرم‌دین سردار ایرانی در مقابل تهاجم اعراب بوده است. در ادامه با این قلعه اسرارآمیز و راز مقاومت خرم‌دینان آشنا می‌شوید.
کد خبر: ۹۷۵۴۸
تاریخ انتشار: ۵۳ : ۱۵ - ۲۷ خرداد ۱۳۹۸

به گزارش تیترشهر : بابک خرم‌دین و يارانش به مدد دژی کهن که به قلعه بابک شهرت یافته، به مدت بيست و چند سال لشکريان عرب را که به قصد محاصره و سرکوب جنبش خرم‌دینان آمده بودند، در کوه‌ها سرگردان و با شبیخون‌های خود، آن‌ها را از دم تيغ گذرانده و وادار به فرار می‌کردند. موقعیت استراتژیک قلعه بابک به‌ گونه‌ای است که به گفته بلعمی، یک مشت مردجنگی می‌توانند از آن در برار سپاه چند هزار نفری محافظت کنند. با ما همراه باشید تا درباره این قلعه اسرار آمیز بیشتر بدانیم.

بابک خرمدین

بابک خرمدین یکی از سرداران ایرانی از آذربایجان بود که بر ضد ظلم خلفای عباسی به‌ پا خاست. وی طی بیست و دو سال، رهبری جنبش سرخ‌جامگان را به عهده داشت. در همان عصر مازیار از مازندران، ابومسلم خراسانی و یعقوب لیث از خراسان و سیستان نیز از دیگر سرداران ایرانی بودند که بر علیه ستم خلفای عباسی دست به قیام زدند.

آوازه دلیری‌ها و رشادت‌های بابک و یارانش فراتر از منطقه رفت و سب شد ماجرای قیام خرمدینان در قالب افسانه‌هایی سحرانگیز از شبه قاره هند تا قلمرو رومیان و از جزیره‌العرب تا سرزمین اسلاوها نیز گسترش یابد. هر چند فرجام بابک به دلیل خیانت عده‌ای چون افشین بسیار تکان‌دهنده و تلخ بوده است، اما باید به خاطر آورد که وی در اوج شرف و مردانگی، جان خود را همچون همرزمان دیگر خود برای اعتلاء و شرف ایران فدا کرد.

تاثرانگیز است که ایران آنقدر که از جانب خیانتکاران خودی آسیب دیده توسط دشمن خارجی مورد تهدید واقع نشده است و نمونه آن ماجرای افشین است که باوجود ایرانی بودن، برای کسب قدرت و مقام، ذلت خدمت معتصم خلیفه سفاک و ظالم عباسی را به جان پذیرفت و برای خوش‌خدمتی به خلیفه و تسلط بر خراسان با خدعه و نیرنگ بابک را اسیر کرد و او را از اوج کوهستان‌های پر افتخار به قصرهای پر از نیرنگ بغداد روانه کرد. آنگاه به دستور معتصم، در حضور درباریان و خود خلیفه، به ترتیب دست‌ها و پاهای بابک را از تن جدا کردند و او را مثله کردند تا جان سپرد.

می‌گویند که بابک پس از قطع دست راستش، با دست چپ خون دست راست را بر چهره خود مالید و تمام صورتش را گلگون از خون کرد. معتصم می‌پرسد، دلیل این کار چیست؟ بابک پاسخی داد که بعد از ۱۲۰۰ سال هنوز استدلال محکم مردی و مردانگی و آزادی و آزادگی است. من با خون، سیمای خود را سرخ کردم تا فکر نکنی که ترس از مرگ، باعث شده که رنگ صورتم زرد شود و عجیب اینکه این داستان مرا به یاد حلاج می‌اندازد که او هم در عرصه خود تمام بود و جرمش این بود که اسرار هویدا می‌کرد!

بابک خرمدین

تاریخچه قلعه

قلعه بابک

قلعه بابک بنای باشکوه و زیبایی است که درگذشته محل استقرار و سنگر دفاع بابک خرم‌دین سردار ایرانی در مقابل تهاجم اعراب بوده است، احتمالاً پیش از او نیز جاویدان فرزند شهرک که مبارزات خود با اعراب مهاجم از کوهستان‌های اردبیل آغاز کرده بود، در این قلعه سکونت نموده است. بابک نیز ابتدا به جمع مبارزان جاویدان پیوسته و پس از مرگ او در سال ۲۰۰ هجری قمری به‌ عنوان رهبر خرم‌دینان ۲۲ سال توانست در این قلعه به مبارزات خود ادامه دهد.

این بنا احتمالاً یک قلعه دفاعی است که در دوران اشکانی یا به‌احتمال قوی‌تر در زمان حکومت پادشاهان ساسانی ساخته‌ شده و شباهت زیادی به سبک معماری مجموعه سلیمان مربوط به دوران ساسانی دارد. از آثار معماری و برخی از سنگ‌های زبره تراش و روش چفت‌ و بست سنگ‌ها و ملات ساروج و اندود دیوارها از نوعی گچ‌ و خاک نیز می‌توان به‌ یقین اظهار داشت که ساختمان این دژ و قلعه در روزگار اشکانیان و بخصوص ساسانیان ساخته‌ شده است. در قرون دوم و سوم و تا چند قرن پس‌ از آن مورد تعمیر و مرمت قرارگرفته و تغییراتی در آن به وجود آمده و الحاقاتی در بنا ایجادشده است. بنابراین بابک پس از استقرار در این دژ قسمت‌های اصلی آن را ترمیم نموده و بخش‌هایی را نیز به آن افزوده است. اکنون‌ که بیش از ۱۲۰۰ سال از آن دوران می‌گذرد، هنوز بخش‌هایی از آن دژ پرصلابت پابرجا مانده است.

موقعیت جغرافیایی

قلعه بابک

قلعه جمهور معروف به دژ بابک در ۵۰ کیلومتری شمال شهرستان اهر و در ارتفاعات غربی شعبه‌ای از رود بزرگ قره‌سو قرار دارد؛ منطقه‌ای که به نام کلیبر معروف است. دژ بابک خرم‌دین، قلعه‌ای است بر فراز قله کوهستانی در حدود ۲۳۰۰ تا ۲۷۰۰ متر بلندتر از سطح دریا. اطراف این قلعه را از هر طرف دره‌های عمیقی با ۴۰۰ تا ۶۰۰ متر عمق فراگرفته است و تنها از یک سو راهی باریک و صعب‌العبور برای دسترسی به این قلعه وجود دارد. قلعه بابک به نام‌های قلعه بابک، دژ بابک، بذ و قلعه جمهور هم معروف است.

مسیر دسترسی

قلعه بابک

قلعه بابک

مسافت راه کلیبر به قلعه با اینکه از ۳ کیلومتر تجاوز نمی‌کند ولی بسیار دشوار است و به هنگام عبور باید گردنه‌ها و گذرهای خطرناکی را پشت سر گذاشت. قبل از رسیدن به دروازه قلعه و ورود به بنای مستحکم دژ باید از معبری عبور کرد که به صورت دالانی است و از سنگ‌های منظم طبیعی شکل‌ گرفته و تنها گنجایش عبور ۱ نفر را دارد و دو نفر به‌ سختی می‌توانند از آن بگذرند. فاصله این معبر تا باروی قلعه در حدود ۲۰۰ متر است و مقابل آن قرار دارد. از همین نقطه است که صعوبت راه و ابهت خاص این قلعه رفیع و موقعیت خیره‌کننده آن بیننده را به اعجاب وا می‌دارد. امتداد بصری معبر در نهایت به دروازه قلعه ختم می‌شود و دقیقاً در راستای آن قرار دارد که باعث می‌شود ورود هر تازه‌ وارد و سپاهی و غیره از طریق دو برج دیده‌بانی در سمت دروازه ورودی قابل رؤیت باشد. 

بنای دژ

قلعه بابک

قلعه بابک

برای نفوذ به داخل تنها راه ورود دروازه اصلی است و از کوهستان امکان وارد شدن به قلعه وجود ندارد. با گذر از دروازه ورودی و پشت سر گذاشتن بارو، برای رسیدن به دژ اصلی باید از گذرگاهی باریک که حدود ۱۰۰ متر صعود از ارتفاع را نیز به همراه دارد، گذشت تا به مدخل ورودی قلعه رسید، مسیری صعب‌العبور که از یک سمت مشرف به دره‌ای است با جنگل‌های تنگ و ژرفایی در حدود ۴۰۰ متر که به صورت تیغه و دیواره تا قعر دره ادامه دارد.

قلعه بابک

قلعه بابک

در تکیه‌گاه‌های طبیعی این دیواره‌ها و چهار جهت بنا چهار جایگاه برای دیده‌بان‌ها به صورت نیمه استوانه ساخته‌شده‌اند. این‌ها مقر سربازانی است که هر جنبنده‌ای را تا کیلومترها دورتر، از فراز دره‌ها و کوهپایه‌ها زیر نظر می‌گرفتند. پس از صعود، برای ورود به دژ اصلی از مدخل دیگری با پلکان‌هایی نامنظم باید عبور کرد. طرفین مدخل دژ، به‌ وسیله دو ستون کاذب مشخص‌ شده است.

قلعه بابک

قلعه بابک

قلعه بابک

قلعه بابک

بنای دژ دو طبقه و سه‌ طبقه بوده و پس از ورودی قرارگرفته است و پس‌ ازآن تالار اصلی وجود دارد که اطراف آن را هفت اتاق فرا گرفته است، اتاق‌هایی که به تالار مرکزی راه دارند. در قسمت شرقی دژ، تأسیسات دیگری مرکب از اتاق‌ها و آب‌انبارها ساخته‌ شده است؛ سقف آب‌انبارها با طاق جناغی و گهواره‌ای استوارشده‌اند. محوطه داخلی آن‌ها نیز به‌ وسیله نوعی ساروج، غیرقابل نفوذ گردیده و به هنگام زمستان از برف و باران پر شده و در تابستان و هنگام مضایق و محاصره‌ها از آب آن‌ها استفاده می‌شده است. در سمت شمال غربی دژ پلکان‌هایی سرتاسری وجود داشته که اکنون ویران‌ شده و قسمت‌هایی از آن بیرون خاک است و تنها راه صعود به بخش‌های مرتفع‌تر بنا است.

قلعه بابک

در مورد اشیا و ابزاری که از قلعه بابک به‌ دست‌ آمده باید گفت که نخستین اشیا سفالینه‌های منقوش و لعاب خورده بوده که یک دوره استقرار تا اوایل قرن هفتم هجری را نمایش می‌داد. همچنین تعدادی سکه‌های مسی کشف شدند که برخی از آن‌ها به علت ساییدگی و زنگ‌خوردگی فراوان غیرقابل خواندن است و در بین این سکه‌ها برخی مربوط به اتابکان آذربایجان و هزار سیبان (قرون ششم و هفتم هجری) هستند.

موقعیت استراتژیک بنا

قلعه بابک

قلعه بابک

قلعه بابک

به لحاظ سوق‌الجیشی موقعیت استقرار بنا بر فراز قله به‌ گونه‌ای ست که بیست نفر سپاهی قادر بوده‌اند هجوم یک سپاه صدهزار نفری را مانع شوند و تلفاتی هم نداشته باشند، چرا که تیر و کمان و اسلحه معمول زمان به سربازان و مستحفظانی که بر بلندی موضع می‌گرفتند، به جهت بعد مسافت کارگر نمی‌افتاده است. بدون این که قصد اغراق در بین باشد موقعیت مستحکم قلعه و دژ آن چنان اعجاب‌انگیز است که از نبوغ نظامی و آگاهی کامل بنیان‌گذار آن حکایت می‌نماید. از همین‌ جا بوده که بابک خرم‌دین و یارانش به مدت بیست و چند سال لشکریان عرب را که به قصد محاصره و سرکوب جنبش او آمده بودند، در کوه‌ها سرگردان و با شبیخون‌های خود آن‌ها را از دم تیغ گذرانده و وادار به فرار می‌کردند.

قلعه بابک

قلعه بابک در سال ۱۳۴۵ با شماره ۶۲۳ در لیست آثار ملی، تاریخی و فرهنگی ایران ثبت شده و مرمت آن از سال ۱۳۷۶ توسط اداره کل میراث فرهنگی آذربایجان شرقی آغاز شد. 

اگر به تاریخ ایران کهن علاقه دارید، در سفر خود به آذربایجان شرقی، ماجراجویی را تا صعود بر فراز قلعه بابک ادامه دهید.

 

 

منبع : کجارو 

نام:
ایمیل:
* نظر:
اخبار خودرو'
ماجرای سهام در وثیقه خودروسازان چیست؟

ماجرای سهام در وثیقه خودروسازان چیست؟

معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه در وثیقه بودن بخشی از سهام خودروسازان، امری طبیعی است، گفت: بخشی از سهام که از سوی سازمان گسترش و نوسازی صنایع در وثیقه بانک است، باید آزاد شود.
اجرای بسته ساماندهی صنعت خودرو

اجرای بسته ساماندهی صنعت خودرو

وزیر صنعت معدن و تجارت از اجرای بسته ساماندهی صنعت خودرو در کشور خبر داد و گفت: از وقتی من به وزارت صنعت آمده‌ام مجوز پیش فروش به خودرویی‌ها نداده‌ام.
محصولات ایران خودرو چقدر کاهش قیمت داشته اند

محصولات ایران خودرو چقدر کاهش قیمت داشته اند

امروز سعی داریم مروری کوتاه بر روی آخرین قیمت محصولات ایران خودرو در بازار کشور و همچنین مقایسه آن با قیمت تعیین شده از سوی شرکت سازنده داشته باشیم که متاثر از کاهش نرخ ارز در بازار کشور طی چند روز گذشته روند نزولی خود را در بازار ادامه می دهند.
کاهش قیمت خودرو همزمان با کاهش قیمت ارز

کاهش قیمت خودرو همزمان با کاهش قیمت ارز

در چند هفته گذشته با کاهش قیمت ارز و البته طلا و سکه و بازگشت دلار به کانال ۱۱ هزار تومان، قیمت خودرو نیز روند کاهشی به خود گرفته است. با وجود کاهش چند میلیونی قیمت خودرو، اما خریداران هنوز اقدام به خرید نمی‌کنند و دست نگه داشته‌اند. بیشتر کارشناسان و فعالان بازار چرایی عدم خرید خودرو را انتظار خریداران برای کاهش بیشتر قیمت‌ها بیان می‌کنند.
آینده خصوصی‌سازی صنعت خودرو در ابهام

آینده خصوصی‌سازی صنعت خودرو در ابهام

چند سالی است که صنعت خودروی کشور با مسئله خصوصی‌سازی دست‌و پنجه نرم می‌کند و هر چند وقت یکبار این موضوع مطرح شده و بعد از مدتی فراموش می‌شود؛ حالا این‌بار وزیر صنعت دهم تیرماه در روز ملی صنعت و معدن وعده داد که خودروسازی‌‌ها تا پایان سال ۹۸ به بخش خصوصی واگذار خواهند شد اما در مقابل رییس سازمان خصوصی گفته که امکان واگذاری دو خودروساز وجود ندارد.
ماجرای معاینه فنی ۱۵۰ هزار تومانی در تهران

ماجرای معاینه فنی ۱۵۰ هزار تومانی در تهران

با توجه به گفته‌های مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران در صورت مشاهده هرگونه تخلف در مراکز معاینه فنی به شدت برخورد خواهد شد و هیچ گونه ملاحظه‌ای در این رابطه صورت نمی پذیرد.
سلامت'
چالش‌های درمان ناشنوایان

چالش‌های درمان ناشنوایان

رئیس هیئت مدیره انجمن علمی گفتار درمانی ضمن صعب‌العلاج دانستن بیماری ناشنوایی، در عین حال به تشریح روند تشخیص این بیماری پرداخت و گفت: برای اینکه این افراد بتوانند رنج زندگی خود را کمتر کنند، باید نگاه ویژه‌تری به مشکلات‌شان داشته باشیم؛ چراکه مدت زمانی طولانی درگیر بیماری هستند.
کدام ورزش برای اندام شما مناسب است؟

کدام ورزش برای اندام شما مناسب است؟

فرم اندام شما چگونه است؟ آیا اندام لاغری دارد که با ورزش هم فرم نمی‌گیرد یا چاق هستید و در تلاش برای لاغر شدن؟ حتما می‌دانید ورزشی که شما انجام می‌دهید باید با توجه به فرم بدنتان باشد، در غیر این صورت حتی با ساعت‌ها ورزش در باشگاه هم جواب نخواهید گرفت. اما چه ورزشی با فرم بدن شما مناسب است؟ برای رسیدن به پاسخ این سوال، در ادامه همراهمان باشید.
«سکنجبین» بهترین نوشیدنی تابستان

«سکنجبین» بهترین نوشیدنی تابستان

یک متخصص طب سنتی با تأکید بر اینکه نباید در فصل گرما غذاهای گوشتی، سرخ‌کردنی و غذاهای با طبع گرم مصرف شود، گفت: سکنجبین که ترکیبی از عرق نعنا، سرکه، آب و عسل است، بسیار مفید بوده و خاصیت رفع عطش و انرژی‌زایی خوبی دارد.
ورزشی'
سهراب مرادی: دوباره به آلمان می روم

سهراب مرادی: دوباره به آلمان می روم

قهرمان وزنه برداری المپیک گفت: از لحظه آسیب دیدگی تاکنون رئیس کمیته ملی المپیک شخصا موضوع درمان و اعزامم به آلمان را پیگیری کرده و احتمالا امروز یا فردا راهی این کشور می شوم.
استراماچونی مرد خوش قلبی است

استراماچونی مرد خوش قلبی است

سرپرست تیم فوتبال استقلال با تمجید از عملکرد آندره استراماچونی سرمربی ایتالیایی، گفت: با سه چهار بازیکنی که به زودی به تمرینات اضافه می‌شوند، تیم ما کامل خواهد شد.
پرونده ویژه
در بافتهای تاریخی هم حساسیت ها بیشتر است و هم تعدد مدیر مراجع چندگانه افزایش پیدا می‌کند

در بافتهای تاریخی هم حساسیت ها بیشتر است و هم تعدد مدیر مراجع چندگانه افزایش پیدا می‌کند

وقتی صحبت از تهران قدیم و محله هایی که رنگ و بوی آن زمان را در ذهن ها تداعی می کند می شود ،قطعاً یکی از آن محله ها عودلاجان است .محله ای که متاسفانه در حال نابودی است و هیچ طرحی برای رفع این خسران از سوی هیچ ارگانی مصوب نشده است
بانک سامان پاسخگوی اعتراض پرسنل پروژه البرز مال نیست

بانک سامان پاسخگوی اعتراض پرسنل پروژه البرز مال نیست

ظهر امروز پرسنل پروژه البرز مال کرج برای پیگیری مطالبات و معوقات خود از بانک سامان، مقابل ساختمان مرکزی این بانک در تهران تجمع کردند تا صدای اعتراض چند ماهه خود را به گوش مسئولان و مدیران این بانک برسانند. اما به گفته یکی از حاضرین در این تجمع، بازهم به در بسته خوردند و پاسخ روشنی دریافت نکردند.
چابک‌سازی؛ ادغام، خصوصی‌سازی یا موثرسازی

چابک‌سازی؛ ادغام، خصوصی‌سازی یا موثرسازی

ادغام معاونت‌ها در شهرداری تهران امری است که مدت‌هاست در سرفصل تصمیمات شورای شهر تهران قرار دارد. دلیل آن، کوچک‌سازی شهرداری و تخصیص بهینه بودجه ذکر می‌شود. اما اجرای ناصحیح، بدون برنامه و با هدف‌گذاری غلط آن، خود به معضلات شهر و شهرداری خواهد افزود.
«شفافیت»، از پشت شیشه‌های کدر

«شفافیت»، از پشت شیشه‌های کدر

سایت شفافیت شهرداری تهران با شعار مقابله با فساد و «شهرداری تمام شیشه‌ای» تاسیس گردید؛ اما در عمل چندان کمکی به شفافیت در شهرداری ننموده است و همچنان با صفحه‌ای کدر و تیره و تار مواجهیم؛ مساله‌ای که ناشی از مسیر غلطی است که شهرداری وشورای شهر در این زمینه در پیش گرفته‌اند.
آرشیو
آخرین اخبار
ورزشی
سلامت
خودرو
استان ها
پربازدید
پربحث
پرطرفداترین اخبار
معرفی‌نرم افزارهای‌کاربردی
آرشیو
فیلم
۱
فیلم های دیگر
نقد راهبردی
چند درصد‌بودجه‌شهرداری صرف‌ضروریات‌شهر‌خواهد شد؟

چند درصد‌بودجه‌شهرداری صرف‌ضروریات‌شهر‌خواهد شد؟

بودجه ای که شهرداری برای سال ۹۸ بسته با برنامه و شعارهای مطرح شده تطبیق دارد اما نسبت به لایه های بعدی مانند بافت فرسوده و ایمن‌سازی و ....مفقود است . یعنی این سیاست که ما وزن اصلی بودجه را بر یک بند قرارداد دهیم و برای بندهای دیگر در حد نگهداشت تخصیص داشته باشیم نیاز به استدلال و توجیه دارد
تصاویر منتخب
آرشیو
بین‌الملل
ترامپ هم از آمریکا متنفر است باید بیرون انداخته شود!

ترامپ هم از آمریکا متنفر است باید بیرون انداخته شود!

حمله دونالد ترامپ به چهار زن رنگین پوست کنگره که منتقد دولت او هستند، در روزهای اخیر خبرساز شده است اما با نگاهی به سابقه این رییس جمهور در انتقاد از وضعیت آمریکا، این سوال در ذهن به وجود می آید که اگر قرار باشد کسی که شرایط را نقد می‌کند از کشور خارج شود، آیا ترامپ یکی از آن‌ها نیست؟!
آرشیو
جدیدترین اخبار شهرداری تهران
آرشیو