یکی از شوخی های رایج در مورد شبکه های اجتماعی مدیریت کانال ها و صفحات متعدد توسط پروفسور سمیعی است.
کد خبر: ۹۳۷۴۲
تاریخ انتشار: ۳۰ : ۲۱ - ۲۶ فروردين ۱۳۹۸

به گزارش تیترشهر؛ جالب اینجاست که اغلب محتوای این کانال های پرمخاطب به مباحث و موضوعاتی برمی گردد که از نظر علمی هیچ و پایه اساسی ندارند. البته این مساله به پروفسور سمیعی یا شبکه های اجتماعی محدود نمی شود و از سال ها قبل اکثر مردم شیفته مباحثی نظیر ارتباط با ارواح، طالع بینی، انرژی درمانی و غیره بوده اند که متخصصان از آن با عنوان شبه علم نام می برند.

توسعه ابزارهای ارتباطی نظیر وب و شبکه های اجتماعی و همچنین رشد قارچ گونه رسانه های غیرمعتبر باعث گسترش قابل توجه شبه علم شده است. باور مردم به این مطالب می تواند صدماتی جبران ناپذیر را به باور آورد، بنابرین نیاز به توضیح شبه علم و روش های تمایز آن از علم واقعی ضروری به نظر می رسد.

شبه علم که در مقابل دانش واقعی قرار می گیرد، معضلی است که مردم را از واقعیات عینی دور کرده و به سوی خرافات و باورهای غیرمنطقی می کشاند که تنها هاله ای از حقیقت دور آنها را احاطه کرده اما از درون پوچ و بی اساس هستند. در این مطلب به توضیح شبه علم و ارائه مثال هایی از آن پرداخته ایم اما پیش از آن باید بدانیم علم چیست.

علم چیست؟

با شنیدن واژه علم تصاویر مختلفی به ذهن هجوم می آورند: یک کتاب قطور، کلاس درسی با چند ده صندلی، یک آزمایشگاه پر از میکروسکوپ، منجمی در حال رصد آسمان شب یا دانشمندی در حال مطالعه جانوران. در واقع همه این موارد در هم تعریف علم می گنجند: علم تلاش هماهنگ بشر برای اطلاع یا درک بهتر تاریخ طبیعی جهان و چگونگی کارکرد آن است که از طریق مشاهده، اندازه گیری، آزمایش و نتیجه گیری صورت می گیرد. 

شبه علم چیست

ارسطو دانش علمی را مجموعه ای از آگاهی های قابل اتکا می داند که از لحاظ منطقی و عقلانی، قابل توضیح باشند. یک تجربه علمی باید قابل راستی آزمایی، تکرار و ابطال ‌پذیر باشد در غیر این صورت در رده علم جای نخواهد گرفت.

محققان برای آزمایش یک مفهوم یا مطلب از روش علمی استفاده می کنند که شامل مراحل زیر است:

  • مشاهده
  • طرح سوال یا مساله
  • جمع آوری اطلاعات
  • فرضیه سازی
  • طراحی و انجام آزمایشات
  • تحلیل داده ها و نتیجه گیری
  • انجام دوباره آزمایش برای اطمینان از اتفاقی نبودن نتایج
شبه علم چیست؟

شبه علم یک رفتار، ایده یا باور است که خود را به جای علم جا می زند اما بر شواهد نادرست یا غیرعلمی بنا شده. در این نوع ادعاهای عجیب و غریب خبری از روش علمی برای آزمایش نیست و تنها بر تجربیات شخصی یا داستان های قدیمی تکیه می شود.

شبه علم چیست

شبه علم را می توان نقطه برابر علم به حساب آورد چرا که ادعاهای آن شاید در نگاه اول امکان پذیر و منطقی به نظر برسد اما هیچ اساس یا پیشینه تجربی برای آن وجود ندارد. در ایران چاکراهای بدن، شخصیت شناسی بر اساس ماه تولد، در اختیار داشتن نیروهای ماورایی و طالع بینی از روی موقعیت ماه و ستارگان را می توان از رایج ترین موارد شبه علم و حتی ضد آن به شمار آورد.

نشانه های شبه علم

رد شبه علم آنقدر برای دانشمندان مهم بوده که از سال ها قبل به دنبال ایجاد معیاری برای تشخیص آن از علم واقعی بوده اند و حتی یکی از اهداف رشته فلسفه علم هم تمایز بین نظریات علمی و غیر علمی است. برای شناسایی ایده های شبه علم می توان از معیارهای زیر بهره برد:

ابطال ناپذیری: یکی از مهمترین روش های تشخیص شبه علم ابطال پذیری است چون بسیاری از ادعاها و ایده های مطرح شده در این حوزه قابل آزمایش و ابطال پذیر نیستند. برای مثال اگر کسی بگوید تمامی خرس ها شش دست و پا دارند اما در صورت دیده شدن به هر نحو یا فیلمبرداری و عکاسی از آنها دو دست دیگر خود را پنهان می کنند پس این ادعا قابل آزمایش نیست و در رده علم جای نمی گیرد.

هدف ایده: علم بر کمک به مردم برای داشتن درکی صحیح، عمیق و جامع از جهان هستی متمرکز است اما هدف شبه علم معمولا کلاهبرداری، نشر عقاید خرافی یا ایدئولوژیک است.

 

شبه علم چیست

چگونگی مقابله با چالش ها: علم از چالش ها استقبال کرده و در پی اثبات یا رد ایده ها است اما شبه علم به مخالفت بی دلیل با مخالفان یا ایده های ناقض خود برخواسته و حتی به تهدید و توهین پناه می برد.

عدم شفافیت: طرفداران شبه علم علاقه ای به شفافیت ندارند و اغلب ایده های عجیب خود را در رسانه ها و همایش های مخصوص خودشان مطرح می سازند.

ایستایی: نظریه های علمی از طریق دانش پویا و در حال رشد پشتیبانی می شوند و ایده های حول یک موضوع معمولا با گذشت زمان و انجام تحقیقات بیشتر تغییر می کنند. از طرف دیگر شبه علم درگیر ایستایی و کرختی شدید است و معمولا تحقیقات جدیدی پیرامون یک مطلب صورت نمی گیرد.

تئوری توطئه: طرفداران شبه علم در مقابل رد ادعاهایشان توسط شخصیت های برجسته یا نهادهای رسمی، آنها را به حمایت جانبدارانه از محافل آکادمیک متهم کرده و خود را قربانی توطئه و حق کشی نشان می دهند.

تکرار ناپذیری: یکی دیگر از نشانه های شبه علم این ادعا است که یک رویداد خاص تنها یک یا چند بار معدود در طول تاریخ یا حتی زندگی یک شخص روی داده و امکان تکرار آن وجود ندارد. طبیعتا زمانی که امکان آزمایش یک رویداد وجود نداشته باشد نمی توان به صحت آن پی برد.

معیارهای دیگری برای تشخیص شبه علم وجود دارد، برای مثال پناه بردن به عباراتی نظیر بر اساس تحقیقات دانشمندان، تکیه بر همهمه و شایعه یا سوءاستفاده ناشیانه از واژه های علمی مثل انرژی امواج، کوانتوم و غیره

نمونه های شبه علم

یکی از نمونه های واضح شبه علم جمجمه شناسی است که در قرن هجدهم توانست توجه عامه مردم را به خود جلب کرده و محبوبیت زیادی پیدا کند. بر اساس این ایده که توسط «فرنز گال» رواج پیدا کرد می توان با مطالعه برجستگی های ظاهری جمجمه به شخصیت افراد پی برد. او پس از مطالعه تعدادی بیمار و زندانی سیستمی شامل ۲۷ نوع برجستگی جمجمه را توسعه داد که حتی طی دو قرن بعد هم بین مردم محبوب و پذیرفته شده بودند.

با این حال مطالعات بعدی دانشمندان ثابت کرد که این سیستم هیچ پایه و اساس علمی ندارد و سماجت روی آن تنها از روی عدم آگاهی یا منافع شخصی صورت گرفته است. چه استعدادها، توانایی و شخصیت هایی که به خاطر باور به این سیستم مضحک از بین نرفت. هرچند همین حالا هم معیارهای دیگر نظیر ماه تولد افراد کارکردی مشابه پیدا کرده است.

شبه علم چیست

یک شبه علم دیگر روش درمان تب زرد توسط «بنجامین راش» در دهه ۱۹۷۰ است که به درمان و در عین حال مرگ بسیاری منجر شد. منتقدان راش در آن زمان روش درمانی او را خطرناک تر از خود بیماری می دانستند اما وی با تاکید بر اینکه مرگ بیماران ناشی از تب زرد است عملا ابطال پذیری روش خود را زیر سوال برده بود. بعدها مشخص شد که حق با منتقدان بوده است.

از دیگر نمونه های شبه علم می توان به ارتباط بین واکسن و ابتلا به اوتیسم، سنگ درمانی، درمان های جایگزین، هومیوپاتی (همسان درمانی)، آدم فضایی ها، بشقاب پرنده ها، عرفان کوانتومی، طالع بینی، کف بینی، شخصیت شناسی بر اساس ماه تولد یا جایگاه ستارگان و سیارات، ادراک فراحسی، انکار کروی بودن زمین و موارد متعدد دیگری اشاره کرد.

جمع بندی

شبه علم به نوعی خرافه ای مدرن است که با تکیه بر رنگ و لعاب علمی و استفاده از واژه های پرطمطراق نظیر تحقیقات دانشمندان و عبارات مبهم علمی خود را در قالب علم واقعی جا می دهد.

توسعه ابزارهای ارتباطی نظیر وب و شبکه های اجتماعی از یک سو و از سوی دیگر رشد قارچ گونه رسانه های غیرمعتبر باعث گسترش قابل توجه شبه علم شده است. باور مردم به این مطالب می تواند صدماتی جبران ناپذیر را به باور آورد، بنابرین نیاز به توضیح شبه علم و روش های تمایز آن از علم واقعی ضروری به نظر می رسد.

نام:
ایمیل:
* نظر:
اخبار خودرو'
ماجرای سهام در وثیقه خودروسازان چیست؟

ماجرای سهام در وثیقه خودروسازان چیست؟

معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه در وثیقه بودن بخشی از سهام خودروسازان، امری طبیعی است، گفت: بخشی از سهام که از سوی سازمان گسترش و نوسازی صنایع در وثیقه بانک است، باید آزاد شود.
اجرای بسته ساماندهی صنعت خودرو

اجرای بسته ساماندهی صنعت خودرو

وزیر صنعت معدن و تجارت از اجرای بسته ساماندهی صنعت خودرو در کشور خبر داد و گفت: از وقتی من به وزارت صنعت آمده‌ام مجوز پیش فروش به خودرویی‌ها نداده‌ام.
محصولات ایران خودرو چقدر کاهش قیمت داشته اند

محصولات ایران خودرو چقدر کاهش قیمت داشته اند

امروز سعی داریم مروری کوتاه بر روی آخرین قیمت محصولات ایران خودرو در بازار کشور و همچنین مقایسه آن با قیمت تعیین شده از سوی شرکت سازنده داشته باشیم که متاثر از کاهش نرخ ارز در بازار کشور طی چند روز گذشته روند نزولی خود را در بازار ادامه می دهند.
کاهش قیمت خودرو همزمان با کاهش قیمت ارز

کاهش قیمت خودرو همزمان با کاهش قیمت ارز

در چند هفته گذشته با کاهش قیمت ارز و البته طلا و سکه و بازگشت دلار به کانال ۱۱ هزار تومان، قیمت خودرو نیز روند کاهشی به خود گرفته است. با وجود کاهش چند میلیونی قیمت خودرو، اما خریداران هنوز اقدام به خرید نمی‌کنند و دست نگه داشته‌اند. بیشتر کارشناسان و فعالان بازار چرایی عدم خرید خودرو را انتظار خریداران برای کاهش بیشتر قیمت‌ها بیان می‌کنند.
آینده خصوصی‌سازی صنعت خودرو در ابهام

آینده خصوصی‌سازی صنعت خودرو در ابهام

چند سالی است که صنعت خودروی کشور با مسئله خصوصی‌سازی دست‌و پنجه نرم می‌کند و هر چند وقت یکبار این موضوع مطرح شده و بعد از مدتی فراموش می‌شود؛ حالا این‌بار وزیر صنعت دهم تیرماه در روز ملی صنعت و معدن وعده داد که خودروسازی‌‌ها تا پایان سال ۹۸ به بخش خصوصی واگذار خواهند شد اما در مقابل رییس سازمان خصوصی گفته که امکان واگذاری دو خودروساز وجود ندارد.
ماجرای معاینه فنی ۱۵۰ هزار تومانی در تهران

ماجرای معاینه فنی ۱۵۰ هزار تومانی در تهران

با توجه به گفته‌های مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران در صورت مشاهده هرگونه تخلف در مراکز معاینه فنی به شدت برخورد خواهد شد و هیچ گونه ملاحظه‌ای در این رابطه صورت نمی پذیرد.
سلامت'
چالش‌های درمان ناشنوایان

چالش‌های درمان ناشنوایان

رئیس هیئت مدیره انجمن علمی گفتار درمانی ضمن صعب‌العلاج دانستن بیماری ناشنوایی، در عین حال به تشریح روند تشخیص این بیماری پرداخت و گفت: برای اینکه این افراد بتوانند رنج زندگی خود را کمتر کنند، باید نگاه ویژه‌تری به مشکلات‌شان داشته باشیم؛ چراکه مدت زمانی طولانی درگیر بیماری هستند.
کدام ورزش برای اندام شما مناسب است؟

کدام ورزش برای اندام شما مناسب است؟

فرم اندام شما چگونه است؟ آیا اندام لاغری دارد که با ورزش هم فرم نمی‌گیرد یا چاق هستید و در تلاش برای لاغر شدن؟ حتما می‌دانید ورزشی که شما انجام می‌دهید باید با توجه به فرم بدنتان باشد، در غیر این صورت حتی با ساعت‌ها ورزش در باشگاه هم جواب نخواهید گرفت. اما چه ورزشی با فرم بدن شما مناسب است؟ برای رسیدن به پاسخ این سوال، در ادامه همراهمان باشید.
ورزشی'
اردوی پرسپولیس در ترکیه سمبل کاری بود

اردوی پرسپولیس در ترکیه سمبل کاری بود

سرپرست پیشین تیم فوتبال پرسپولیس با بیان اینکه مقصر اردوی ضعیف سرخپوشان در ترکیه مدیران پرسپولیس هستند، گفت: آدم‌هایی که در باشگاه کار می‌کنند، چیزی از فوتبال نمی‌دانند.
سهراب مرادی: دوباره به آلمان می روم

سهراب مرادی: دوباره به آلمان می روم

قهرمان وزنه برداری المپیک گفت: از لحظه آسیب دیدگی تاکنون رئیس کمیته ملی المپیک شخصا موضوع درمان و اعزامم به آلمان را پیگیری کرده و احتمالا امروز یا فردا راهی این کشور می شوم.
استراماچونی مرد خوش قلبی است

استراماچونی مرد خوش قلبی است

سرپرست تیم فوتبال استقلال با تمجید از عملکرد آندره استراماچونی سرمربی ایتالیایی، گفت: با سه چهار بازیکنی که به زودی به تمرینات اضافه می‌شوند، تیم ما کامل خواهد شد.
پرونده ویژه
در بافتهای تاریخی هم حساسیت ها بیشتر است و هم تعدد مدیر مراجع چندگانه افزایش پیدا می‌کند

در بافتهای تاریخی هم حساسیت ها بیشتر است و هم تعدد مدیر مراجع چندگانه افزایش پیدا می‌کند

وقتی صحبت از تهران قدیم و محله هایی که رنگ و بوی آن زمان را در ذهن ها تداعی می کند می شود ،قطعاً یکی از آن محله ها عودلاجان است .محله ای که متاسفانه در حال نابودی است و هیچ طرحی برای رفع این خسران از سوی هیچ ارگانی مصوب نشده است
بانک سامان پاسخگوی اعتراض پرسنل پروژه البرز مال نیست

بانک سامان پاسخگوی اعتراض پرسنل پروژه البرز مال نیست

ظهر امروز پرسنل پروژه البرز مال کرج برای پیگیری مطالبات و معوقات خود از بانک سامان، مقابل ساختمان مرکزی این بانک در تهران تجمع کردند تا صدای اعتراض چند ماهه خود را به گوش مسئولان و مدیران این بانک برسانند. اما به گفته یکی از حاضرین در این تجمع، بازهم به در بسته خوردند و پاسخ روشنی دریافت نکردند.
چابک‌سازی؛ ادغام، خصوصی‌سازی یا موثرسازی

چابک‌سازی؛ ادغام، خصوصی‌سازی یا موثرسازی

ادغام معاونت‌ها در شهرداری تهران امری است که مدت‌هاست در سرفصل تصمیمات شورای شهر تهران قرار دارد. دلیل آن، کوچک‌سازی شهرداری و تخصیص بهینه بودجه ذکر می‌شود. اما اجرای ناصحیح، بدون برنامه و با هدف‌گذاری غلط آن، خود به معضلات شهر و شهرداری خواهد افزود.
«شفافیت»، از پشت شیشه‌های کدر

«شفافیت»، از پشت شیشه‌های کدر

سایت شفافیت شهرداری تهران با شعار مقابله با فساد و «شهرداری تمام شیشه‌ای» تاسیس گردید؛ اما در عمل چندان کمکی به شفافیت در شهرداری ننموده است و همچنان با صفحه‌ای کدر و تیره و تار مواجهیم؛ مساله‌ای که ناشی از مسیر غلطی است که شهرداری وشورای شهر در این زمینه در پیش گرفته‌اند.
آرشیو
آخرین اخبار
ورزشی
سلامت
خودرو
استان ها
پربازدید
پربحث
پرطرفداترین اخبار
معرفی‌نرم افزارهای‌کاربردی
آرشیو
فیلم
۱
فیلم های دیگر
نقد راهبردی
چند درصد‌بودجه‌شهرداری صرف‌ضروریات‌شهر‌خواهد شد؟

چند درصد‌بودجه‌شهرداری صرف‌ضروریات‌شهر‌خواهد شد؟

بودجه ای که شهرداری برای سال ۹۸ بسته با برنامه و شعارهای مطرح شده تطبیق دارد اما نسبت به لایه های بعدی مانند بافت فرسوده و ایمن‌سازی و ....مفقود است . یعنی این سیاست که ما وزن اصلی بودجه را بر یک بند قرارداد دهیم و برای بندهای دیگر در حد نگهداشت تخصیص داشته باشیم نیاز به استدلال و توجیه دارد
تصاویر منتخب
آرشیو
بین‌الملل
ترامپ هم از آمریکا متنفر است باید بیرون انداخته شود!

ترامپ هم از آمریکا متنفر است باید بیرون انداخته شود!

حمله دونالد ترامپ به چهار زن رنگین پوست کنگره که منتقد دولت او هستند، در روزهای اخیر خبرساز شده است اما با نگاهی به سابقه این رییس جمهور در انتقاد از وضعیت آمریکا، این سوال در ذهن به وجود می آید که اگر قرار باشد کسی که شرایط را نقد می‌کند از کشور خارج شود، آیا ترامپ یکی از آن‌ها نیست؟!
آرشیو
جدیدترین اخبار شهرداری تهران
آرشیو