نوروز ۱۲۸۷ شمسی مصادف با ربیع‌الثانی ۱۳۳۰ قمری، دو ساعت مانده به غروب، صدای توپ‌های روسی، مناجات زائران حرم رضوی را شکافت؛ سربازان روسی که با ماشین‌های مسلسل‌دار به سمت صحن مقدس می‌آمدند، از چند ناحیه به سوی حرم تیراندازی کرده بودند.
کد خبر: ۸۴۳۹۶
تاریخ انتشار: ۴۰ : ۱۳ - ۱۷ آبان ۱۳۹۷

به گزارش تیترشهر : یکی از مهمترین حوادثی که حرم مطهر امام رضا (ع) با آن روبه‌رو شده، واقعه معروف به «توپ بستن گنبد مطهر رضوی» است. اتفاقی که اگر در کنار دیگر وقایع تاریخی حمله به این حرم مقدس قرار گیرد، شاید باید آن را در صدر فجایع رخ‌داده از نظر آسیب به این بنای مقدس و شهادت زائران آن حضرت قرار داد.

اما داستان از چه قرار بود؟

بعد از تشکیل ژاندارمری مخصوص خزانه‌داری کل ایران توسط «مورگان شوستر آمریکایی»، دولت روسیه که این اقدام را مخالفت مطامع خود در ایران می‏‌دانست، در اولتیماتومی به دولت ایران، خواستار اخراج شوستر از ایران و استخدام اتباع خارجی با اجازه‏ دُوَل روس و انگلیس شد. با رَدّ این اولتیماتوم دخالت‏‌آمیز توسط مجلس شورای ملی، قوای روسی مستقر در تبریز وارد قزوین شدند. هم‏چنین یکی از دست‌نشاندگان دولت روس در مشهد به نام «یوسف هراتی» به تحریک روس‏‌ها، شورشی مصنوعی در مشهد به پا کرد و آن شد تا نوروز ۱۱۰ سال قبل، سربازان روسی در حالی که شیپور می‌زدند، همراه با افسران و صاحب‌منصبان با توپ جنگی وارد مشهد مقدس شدند، در ارک منزل کردند و برای تهدید دولت ایران و نیز بی‏‌احترامی به عقاید و احساسات مذهبی مردم، حرم مطهر امام رضا(ع) را به توپ بستند.

تقریباً دو ساعت به غروب بود که صدای توپ‌های روسی بلند شد و از چند ناحیه به سوی حرم تیراندازی کردند و با ماشین‌های مسلسل‌دار به سمت صحن مقدس آمدند، اوّل غروب وارد صحن شدند، زوّار و متحصنان وارد حرم مطهّر شدند و درهای حرم را بستند. یک دسته از روس‌ها با توپ‌های مسلسل به پشت بام حرم رفتند و از پنجره‌های پشت بام ضریح مقدس امام رضا(ع) را گلوله‌باران کردند و گروهی از روس‌ها با اسلحه وارد «دارالسیاده» شدند و از شبکه‌های پنجره نقره، حرم مطهر و ضریح را هدف قرار دادند.

برخی منابع دیگر مانند سایت پژوهش‌های اسلامی رسانه این‌طور نقل می‌کند: «در ماجرای به توپ بستن حرم که به دلیل اغتشاشات مردم علیه اعلامیه روس‌ها به راه افتاده بود، سپاهیان روس بنا به درخواست کنسول وقت دولت روسیه، وارد مشهد شده و در «باغ خونی» و سایر عمارت‌های دولتی اطراف محل دژبانی مستقر شدند واز این اماکن گنبد مطهر و مسجد جامع گوهرشاد را به توپ بستند و مردم متحصن در آستان قدس رضوی را به خاک خون کشیدند.

 در اثر شلیک توپخانه، به سَردَرها و گلدسته‏ های حرم رضوی، خسارت‌های فراوانی وارد شد. هم‏چنین خزانه  حضرتی را به بانک روس منتقل کرده و اشیای قیمتی حرم را به غارت بُردند. پس از آن، مقداری از اموال را برگردانده ولی متولی حرم را با تهدید به مرگ وادار کردند تصدیق کند که تمام خزانه را تحویل گرفته است.»

اسناد مختلف تعداد کشته شدگان در این فاجعه را بیش از صد نفر عنوان می‌کنند و می‌نویسند «به مدت چهار شبانه‌روز حرم و رواق‌ها در تصرف روس‌ها بود.»

براساس ان چه در پایگاه موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی منتشر شده مرحوم محمدتقی مدرس رضوی در کتاب «سال شمار وقایع مشهد» در شرح این اتفاق، تاریخ رخداد را مربوط به سال قمری اوایل محرم ۱۳۳۰ می‌داند. 
 

به توپ بستن گنبد حرم رضوی به نقل از یک شاهد عینی

مرحوم «آیت الله میرزا حسین فقیه سبزواری» که حدود نیم قرن کلیددار حرم امام رضا(ع) بود، یکی از شاهدان عینی این ماجرای خون بار است، فرزند وی مرحوم «آیت الله سید صادق فقیه سبزواری» پیش از فوت خود، مباحث مطرح شده از سوی پدر را در گفت‌وگویی مطرح می‌کند، یک خبرگزاری در نوروز امسال، آن نقل‌قول‌ها را منتشر کرد:

«یوسف خان که اصالت او به هرات مربوط می‌شد، در مشهد قیام کرد و ادعای او این بود که باید محمدعلی شاه، فرزند مظفرالدین شاه قاجار، به قدرت برسد و ما مشروطیت را نمی‌خواهیم، کم کم تعدادی از مردم را به دور خود جمع کرد و صحن نو را به عنوان مرکز برنامه‌های خود قرار داد، هنوز مدتی از ماجرای این شخص نگذشته بود، که فردی دیگر به‌نام طالب الحق نیز سر بلند کرد و با یوسف خان هم‌داستان شد.
 

هر دو آنان به همراه یارانشان در مسجد جامع گوهرشاد جمع می‌شدند و از این مسجد به عنوان مرکز برنامه‌های‌شان استفاده می‌کردند، هر روز در صحن نو مشغول برنامه‌ریزی بودند و شب‌ها به خانه ثروتمندان می‌رفتند و مبالغ فراوانی از آن‌ها می‌گرفتند، در شهر مشهد هرج و مرج عجیبی رخ داده بود و این ماجرا حدود سه ماه طول کشید.
 

روز دوشنبه دهم فروردین مقارن با دهم ربیع الثانی ۱۳۳۰ هجری قمری، دو ساعت به غروب مانده بود که پدرم مرحوم آیت الله میرزا حسین فقیه سبزواری که در آن زمان ٢١ سال داشتند، برای اقامه نماز ظهر و عصر به مسجدجامع گوهر شاد می‌رفت که شخصی به نام محمدجواد عرب‌زاده، هراسان به او خبر می‌رساند که خودت را به مدرسه برسان که الان روس‌ها آستان قدس را به توپ می‌بندند. او نیز پس از شنیدن این خبر، باعجله و هراسان خود را به صحن کهنه می‌رساند.

پدرم در خاطراتش نقل می کرد که هنوز از صحن خارج نشده بودم که صدای توپ‌ها بلند شد و نخستین توپ، از باغ خونی، محلی که روس‌ها در آن مستقر بودند، به ایوان عباسی اصابت کرد و گلوله‌های آن در صحن پخش شد و او نیز نتوانست به مدرسه برود به همین دلیل به داخل حرم برگشت. ناگهان شلیک‌های توپ، متعدد و ادامه‌دار شد، به گونه‌ای که از دروازه پایین خیابان و سرای حاجی ملک و اول کوچه حاج شیخ محمد تقی و باغ خونی نیز، توپ شلیک می‌شده و تا پس از اذان مغرب  نیز مسلسل توپ ادامه داشته است.

 
پدرم می‌گفت که هرچه تلاش کردم، خود را از این واقعه خلاص کنم، نتوانستم، به همین دلیل گاهی به میان حرم و گاهی به میان مسجد و گاهی به دارالحفاظ و گاهی دارالسیاده می‌رفتم تا بالاخره «طالب الحق» به حرم آمد و عده زیادی از مردم اطراف او جمع شدند، او گفت که امروز به فرمانده روس‌ها تلفن می‌کنم تا دیگر توپ شلیک نکنند و به همین دلیل خودش را به کشیک‌خانه رساند ولی پس از گذشت نیم ساعت باز گشت و گفت: هرچه تلفن می‌کنم کسی جواب نمی‌دهد.


بنا بر آنچه که پدر مرحومم نقل می‌کرد، طالب الحق هنگامی که از کشیک خانه برگشت پریشان خاطر بود و می‌گفت که قرار ما با روس‌ها این بود که هرزمان من می‌گویم دست بردارید، دست بردارند.

پدرم گفت تا اذان مغرب در میان صحن حرم امام رضا(ع) بودم و مستأصل و نگران از اینکه راهی برای خلاص شدن از این ماجرا ندارم، دلم شکست و به امام هشتم متوسل شدم تا بالاخره راه نجاتی پیدا شد و توانستم به هر شکل ممکن خود را به قبرستان قتلگاه (صحن طبرسی) برسانم و به درب خانه‌های بسته پناه بردم، ولی هیچ پاسخی از اهالی منزل شنیده نمی‌شد؛ گویا هیچ کدام در منزل نبودند، تا اینکه بالاخره درب منزل «محمد حسین داورزنی» که در کنار قتلگاه بود، باز شد و او مرا به داخل خانه دعوت کرد، ولی هنگام ورورد، ضعفی عجیب مرا فراگرفت. چند ساعتی بیهوش شدم، صبح روز بعد که حالم کمی بهتر شد و به سمت حرم رفتم، متوجه شدم لشکر روس‌ها تمام صحن و حرم را محاصره کرده‌اند.

تا صحن بالای خیابان، ٧٢ نفر جلو مدرسه میرزا جعفر کشته شده بودند و در صحن کهنه نیز، قشون روس ایستاده و مانع ورود مردم به داخل صحن می‌شدند، چهار روز به همین شکل گذشت و بعد از آن حرم و صحن امام رضا(ع) را به خود ایرانی‌ها واگذار کردند. در ادامه جمعی از محترمان و علما برای تطهیر حرم و رواق‌ها وارد صحن شدند. روس‌ها وضع اسفناکی را در حریم امن رضوی بوجود آورده بودند، «یوسف خان هراتی» که عامل اصلی این معرکه بود، فرار کرد ولی این فرار سرانجام نداشت و جنازه او را به مشهد آوردند و محمد نیشابوری نیز که به نیشابور فرار کرده بود در همان جا کشته شد و به این ترتیب معرکه تمام شد.»

نام:
ایمیل:
* نظر:
اخبار خودرو'
صدور بیمه نامه خودروهای سایپا متوقف شد

صدور بیمه نامه خودروهای سایپا متوقف شد

براساس قانون، خودروهای صفر کیلومتر برای فروش و خروج از کارخانه باید دارای بیمه نامه شخص ثالث باشند و نیروی انتظامی اجازه پلاک گذاری خودروهای فاقد بیمه نامه شخص ثالث را نمی دهد.
دستور رئیس قوه قضاییه به برخورد با خودروسازها

دستور رئیس قوه قضاییه به برخورد با خودروسازها

رئیس قوه قضاییه در جلسه شورای عالی قضایی در خصوص ضرورت پایبندی شرکت ها به تعهدات خود و حقوق مردم عنوان کرد که شرکت های خودروسازی اجازه ندارند تعهد خود نسبت به مشتری را به صورت یکطرفه نقص کنند و در صورت اجرای این امر مرتکب نقص حقوق عامه شده اند.
جزییات طرح تبدیل محصولات ایران خودرو برای نیمه دوم تیرماه

جزییات طرح تبدیل محصولات ایران خودرو برای نیمه دوم تیرماه

گروه صنعتی ایران خودرو ویژه نیمه دوم تیرماه 98، شرایط تبدیل متمرکز و پیوسته محصولات خود را اعلام کرده است و مطابق با شرایط و جدول ارائه شده از سوی این خودروساز بزرگ داخلی، مشتریان از تاریخ 25 تیرماه لغایت 31 تیرماه امکان تبدیل محصولات سفارشی خود را خواهند داشت. هرچند نمایندگی های مجاز گروه صنعتی ایران خودرو در سراسر کشور موظف به اطلاع رسانی مربوطه به مشتریان خود شده اند.
سهام

سهام "ایران‌خودرو" و "سایپا" در وثیقه‌ است

در حالی که قرار بود سهم دولتی دو شرکت "ایران خودرو" و "سایپا" از طریق سازمان خصوصی‌سازی واگذار شود، رئیس این سازمان اعلام کرده که سهام دولتی این دو شرکت در وثیقه است و باید قبل از پروسه واگذاری از وثیقه خارج شود.
سلامت'
علایم آرتروز گردن را بشناسید

علایم آرتروز گردن را بشناسید

یکی از بیماری‌های شایعی که در بعضی از شغل‌ها بیشتر دیده می‌شود، آرتروز گردن است. در شغل‌هایی همچون دندان‌پزشکی یا رانندگی که در آن‌ها گردن به مدت طولانی، ثابت می‌ماند، خطر آرتروز گردن وجود دارد. در این مطلب علایم و راه‌های درمان آرتروز گردن را می‌خوانید.
گرمازدگی کودکان؛ چه بنوشند و چه بپوشند؟

گرمازدگی کودکان؛ چه بنوشند و چه بپوشند؟

مشکل گرمازدگی در همه افراد می‌تواند اتفاق بیفتد؛ اما کودکان و ‏سالمندان به دلیل ضعف قوای دفاعی بدن بیشتر در معرض بروز گرمازدگی هستند. در این مطلب نکات مهم مربوط به علایم گرمازدگی در کودکان و نحوه مراقبت از آن‌ها در مقابل گرما را از زبان دکتر غلامرضا ‏عنایت می‌توانید بخوانید.
میکروب معده چیست؟

میکروب معده چیست؟

هلیوباکتری یا میکروب معده، نوعی باکتری معده است. این موجودات ذره بینی می‌توانند وارد بدن شما شده و در دستگاه گوارش زندگی کنند. پس از چندین سال، باعث به وجود آمدن زخم معده یا زخم بخش بالایی روده کوچک می‌شوند.
بیمه سلامت چقدر از هزینه داروهای «ام. اس» را می‌پردازد؟

بیمه سلامت چقدر از هزینه داروهای «ام. اس» را می‌پردازد؟

رئیس گروه دارو دفتر خدمات تخصصی سازمان بیمه سلامت ضمن اشاره به خدمات دارویی این سازمان بیمه‌گر به مبتلایان ام. اس گفت:۲۱ هزار و ۶۷۹ بیمار ام اس در سال ۹۷ داروی تخصصی دریافت کرده‌اند که از این تعداد هفت درصد مربوط به داروهای وارداتی بوده است.

"راهنمای تقویت سیستم ایمنی بدن"

برخی افراد به طور دائم به انواع عفونت‌ها و بیماری‌ها مبتلا شده و برخی دیگر نیز به ندرت درگیر بیماری می‌شوند و علت این تفاوت را باید در توانِ سیستم ایمنی افراد جست‌وجو کرد.
قلیان بدهید، بسته ورزشی هدیه بگیرید!

قلیان بدهید، بسته ورزشی هدیه بگیرید!

رئیس هیئت ورزش‌های همگانی استان یزد گفت: به منظور حمایت از فرهنگ ورزش بین اقشار مختلف به ویژه نسل جوان به ازای تحویل هر قلیان یک بسته ورزشی هدیه داده می‌شود.
ورزشی'
پرونده ویژه
در بافتهای تاریخی هم حساسیت ها بیشتر است و هم تعدد مدیر مراجع چندگانه افزایش پیدا می‌کند

در بافتهای تاریخی هم حساسیت ها بیشتر است و هم تعدد مدیر مراجع چندگانه افزایش پیدا می‌کند

وقتی صحبت از تهران قدیم و محله هایی که رنگ و بوی آن زمان را در ذهن ها تداعی می کند می شود ،قطعاً یکی از آن محله ها عودلاجان است .محله ای که متاسفانه در حال نابودی است و هیچ طرحی برای رفع این خسران از سوی هیچ ارگانی مصوب نشده است
بانک سامان پاسخگوی اعتراض پرسنل پروژه البرز مال نیست

بانک سامان پاسخگوی اعتراض پرسنل پروژه البرز مال نیست

ظهر امروز پرسنل پروژه البرز مال کرج برای پیگیری مطالبات و معوقات خود از بانک سامان، مقابل ساختمان مرکزی این بانک در تهران تجمع کردند تا صدای اعتراض چند ماهه خود را به گوش مسئولان و مدیران این بانک برسانند. اما به گفته یکی از حاضرین در این تجمع، بازهم به در بسته خوردند و پاسخ روشنی دریافت نکردند.
چابک‌سازی؛ ادغام، خصوصی‌سازی یا موثرسازی

چابک‌سازی؛ ادغام، خصوصی‌سازی یا موثرسازی

ادغام معاونت‌ها در شهرداری تهران امری است که مدت‌هاست در سرفصل تصمیمات شورای شهر تهران قرار دارد. دلیل آن، کوچک‌سازی شهرداری و تخصیص بهینه بودجه ذکر می‌شود. اما اجرای ناصحیح، بدون برنامه و با هدف‌گذاری غلط آن، خود به معضلات شهر و شهرداری خواهد افزود.
«شفافیت»، از پشت شیشه‌های کدر

«شفافیت»، از پشت شیشه‌های کدر

سایت شفافیت شهرداری تهران با شعار مقابله با فساد و «شهرداری تمام شیشه‌ای» تاسیس گردید؛ اما در عمل چندان کمکی به شفافیت در شهرداری ننموده است و همچنان با صفحه‌ای کدر و تیره و تار مواجهیم؛ مساله‌ای که ناشی از مسیر غلطی است که شهرداری وشورای شهر در این زمینه در پیش گرفته‌اند.
آرشیو
آخرین اخبار
ورزشی
سلامت
خودرو
استان ها
پربازدید
پربحث
پرطرفداترین اخبار
معرفی‌نرم افزارهای‌کاربردی
جاسوسی خاموش گوشی‌های اندروید

جاسوسی خاموش گوشی‌های اندروید

به تازگی محققان با مطالعه ۸۸۰۰۰ برنامه مختلف در گوگل پلی، توانستند بیش از ۱۰۰۰ نر‌م‌افزار که بخش صدور مجوز برای دسترسی به اطلاعات را دور می‌زنند، کشف کنند.
آرشیو
فیلم
۱
فیلم های دیگر
نقد راهبردی
چند درصد‌بودجه‌شهرداری صرف‌ضروریات‌شهر‌خواهد شد؟

چند درصد‌بودجه‌شهرداری صرف‌ضروریات‌شهر‌خواهد شد؟

بودجه ای که شهرداری برای سال ۹۸ بسته با برنامه و شعارهای مطرح شده تطبیق دارد اما نسبت به لایه های بعدی مانند بافت فرسوده و ایمن‌سازی و ....مفقود است . یعنی این سیاست که ما وزن اصلی بودجه را بر یک بند قرارداد دهیم و برای بندهای دیگر در حد نگهداشت تخصیص داشته باشیم نیاز به استدلال و توجیه دارد
تصاویر منتخب
ییلاقات گلستان

ییلاقات گلستان

مناطق طبیعی استان گلستان به دلیل دارا بودن جنگلها و آبگیرهای و رودخانه های فراوان در فصل تابستان پذیرای بسیاری از مسافران و حتی افراد بومی برای تفریحات تابستانی و ییلاقی میباشد و مردم در تعطیلات اخر هفته به مناطق جنگلی بکری همچون توسکستان و جاده زیارت و دراز نو و دریای بندرگز میروند و گاهاً چند شب هم اطراق کرده و چادر میزنند و از این فضاهای ییلاقی استفاده میکنند.
آرشیو
بین‌الملل
موگرینی: در تلاش برای حفظ برجام هستیم

موگرینی: در تلاش برای حفظ برجام هستیم

فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیش از حضور در نشست شورای اروپا گفت این اتحادیه در تلاش است به همراه شرکای بین‌المللی خود توافق هسته‌ای ایران را حفظ کند.
دولت فعلی آمریکا یک فاجعه کامل است

دولت فعلی آمریکا یک فاجعه کامل است

هیلاری کلینتون در واکنش به توییت‌های اخیر دونالد ترامپ که در آن‌ها از گروهی از زنان عضو کنگره خواسته به کشورهایی که اصالتاً به آن تعلق دارند بازگردند، تاکید کرد که آن‌ها اهل آمریکا هستند و دولت فعلی واشنگتن "یک فاجعه کامل" است.
جزئیات سفر «موگرینی» به عراق

جزئیات سفر «موگرینی» به عراق

دولتمردان عراقی در جریان دیدار با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیام های واضحی را درباره ایران به طرف غربی منتقل کردند.
آرشیو
جدیدترین اخبار شهرداری تهران
آرشیو